Introduction

It’s a question to which everyone wants to know the answer. However, finding out the answer might well be disappointing, and even lead to despair.

Imagine if the Jews who lived through the Holocaust or the Khmelnitsky pogroms had learned that Mashiach would not come in their time. What would they have felt?

And the question does not apply only for those times. Take, for example, a Jew who lived 200 years ago in a small shtetl in Poland. Even if he was not threatened by a pogrom, what would his reaction be had he known that Mashiach would not come in his lifetime, nor in the lifetime of his children or grandchildren?

Following this line of thought, in the sichah to follow, the Rebbe asks: What was our ancestor Yaakov’s intent when, as our Sages relate,1 “Yaakov sought to reveal to his sons when the end of days would arrive”? Did he not realize the negative consequences that could possibly arise?

The Rebbe bases his explanation on our Sages’ interpretation2 of the prophecy3 regarding the Future Redemption, “I [will fulfill this promise] at its time. I will hasten it”: “If the Jewish people are worthy, ‘I will hasten it.’ ” Implied is that the coming of the Redemption is dependent on the Jews’ Divine service and, if they are worthy, they can speed its arrival.

The Rebbe focuses on the type of Divine service that will cause the Jews to be worthy of the Redemption and the positive effect of “seek[ing]… when the end of days will be,” asking for and taking action that will lead to the advent of that era.

The Secret Yaakov Was Not Allowed to Divulge

On the verse,4 “Yaakov called to his sons and said, ‘Gather together and I will tell you what will happen to you in the end of days,’ ”5 our Sages comment:6 “Yaakov sought to reveal to his sons when the end of days would arrive, but the Divine presence withdrew from him.”

א

אויפ׳ן פסוק1 "ויקרא יעקב אל בניו ויאמר האספו ואגידה לכם את אשר יקרא אתכם באחרית הימים" זאָגן חז״ל2: "ביקש יעקב לגלות לבניו קץ הימין3 ונסתלקה ממנו שכינה".

Yaakov’s conduct raises a question: Certainly, Yaakov’s desire to reveal the end of days was not merely to demonstrate that he knew when the end of days would come. Instead, he wanted to benefit his sons and/or their descendants, the Jewish people, in the coming generations. Now, what benefit would there be to Yaakov revealing this information to them?

איז תמוה:

ס׳איז דאָך זיכער, אַז מיט זיין וועלן צו מגלה זיין דעם קץ איז יעקב געווען אויסן (ניט סתם באַווייזן אַז ער ווייס דעם קץ, נאָר) אַ תועלת פאַר די שבטים, אָדער פאַר די אידן אחריהם – וואָס פאַר אַ תועלת וואָלטן אידן געהאַט פון דעם וואָס מ׳וואָלט זיי דעמאָלט מגלה געווען דעם קץ?

Seemingly, the opposite is true. Were Yaakov to reveal to them when the end of days would arrive – something that would occur only several thousands of years later, for, as we see, Mashiach has yet to come – that would not have benefitted them. On the contrary, it would have brought the Jews to awesome despair and heartbreak.7

ואדרבה: ווען יעקב וואָלט זיי מגלה געווען דעם קץ, וואָס וועט ערשט זיין מיט פילע טויזנטער יאָרן שפּעטער (ווי מען זעט עס איצטער, אַז עדיין לא בא) – וואָלט עס ניט נאָר ניט געבראַכט קיין תועלת, נאָר אדרבה: דאָס וואָלט גע׳פּועלט ביי אידן אַ מורא׳דיקע צעבראָכנקייט און נמיכת הרוח4!

There are commentaries8 that explain that Yaakov sought to reveal when the end of days would arrive only to his sons,9 “for they were righteous and he trusted that even though the end of days would come only in the distant future, they would not turn away from G‑d.” Even so, the Divine presence withdrew from him, because G‑d did not want this knowledge to be imparted even merely to them: “so that it not be divulged to their descendants afterwards and many would lose hope if they were to know that the end of days was so far off.”

מפרשים5 פאַרענטפערן, אַז יעקב האָט דעם קץ געוואָלט מגלה זיין נאָר לבניו6, "שצדיקים היו ובטוח בהם שאע״פ שהוא (הקץ) לאורך ימים לא ישובו מאחרי ה׳", אָבער אויך דאָס האָט דער אויבערשטער ניט געוואָלט – "כדי שלא יודע לבאים אחריהם ורבים יתיאשו אלו ידעו שהוא לעתים רחוקות".

This resolution, however, is not entirely acceptable:

a) The concern that the matter would later be divulged to their descendants had Yaakov revealed when the end of days would come to his twelve sons is self-evident.10 Why, then, did Yaakov think of revealing this future event to his sons?

b) More fundamentally, the above resolution does not answer the essence of the question: What benefit would Yaakov’s sons have from knowing when the end of days would arrive that, as a result, Yaakov desired to reveal the matter to his sons?11

אָבער דער תירוץ איז ניט גלאַטיק: (א) דער חשש פון "יודע לבאים אחריהם" (אויב יעקב וואָלט מגלה געווען דעם קץ צו אַלע צוועלף זין) איז אַ זאַך וואָס איז מובן גאָר בפשטות7 – היינט פאַרוואָס האָט יעקב מלכתחילה געהאַט אַ קס״ד צו מגלה זיין דעם קץ לבניו? (ב) ועיקר: דערמיט ווערט ניט פאַרענטפערט די עיקר שאלה – וואָס פאַר אַ טובה ותועלת וואָלט דער גילוי הקץ געקענט פועל זיין ביי "בניו", וואָס דערפאַר "ביקש יעקב לגלות לבניו קץ הימין"8?

The Midrash and the Talmud

Another point requires explanation. There are two understandings of this narrative in the works of our Sages:

a) The Midrash states,12 “Yaakov was about to reveal when the end of days would arrive and it became hidden from him,” i.e., the matter also became hidden from Yaakov himself. The Midrash13 also makes similar statements when interpreting the beginning of the Torah reading, “Yaakov sought to reveal … but it became hidden from him.”

b) The matter did not become hidden from Yaakov. However, he did not reveal it to his sons.14

ב

אויך דאַרף מען פאַרשטיין:

אין חז״ל געפינען מיר צוויי דיעות: (א) דער קץ איז נתעלם געוואָרן אויך פון יעקב׳ן, ווי עס שטייט אין מדרש9 "בא לגלות להם את הקץ ונתכסה ממנו" (ועד״ז שטייט אין מדרש בתחלת הסדרה10: "בקש כו׳ ונסתם ממנו"); (ב) פון יעקב׳ן איז ער ניט נתכסה געוואָרן, ער האָט עס אָבער ניט מגלה געווען לבניו11.

It is possible to explain that this is also the intent of the precise wording used by the Talmud, “Yaakov sought to reveal to his sons when the end of days would arrive, but the Divine presence withdrew from him.” It does not state that the knowledge of when the end of days would arrive withdrew from him.

According to this understanding, the Talmud is highlighting that the knowledge of when the end of days would arrive was not hidden from Yaakov. It was only that the Divine presence withdrew from him. However, the withdrawal of the Divine presence caused him to realize that revealing this information was not desired from Above. Therefore, he did not divulge it to his sons.

[ויש לומר, אַז דאָס איז אויך דער דיוק אין לשון הש״ס "ביקש יעקב לגלות כו׳ ונסתלקה ממנו שכינה״ – ניט סתם ״ונסתלק ממנו (הקץ)״ – ווייל לויט דעת הש״ס איז טאַקע פון יעקב׳ן ניט נתכסה געוואָרן דער קץ; ס׳איז בלויז נסתלק געוואָרן פון אים די שכינה האָט ער געזען אַז מ׳וויל ניט גילוי הקץ האָט ער ניט מגלה געווען.

Alternatively, the root of the term Shechinah, which our Sages use – translated as “Divine presence” – is shochein, meaning “dwell,” as in the verse,15 “I will dwell among them.” With regard to the narrative under discussion, the implication is that the potential to draw down the revelation of the end of days and have it “dwell” among his sons, on this material plane16withdrew from Yaakov. Therefore, he did not reveal the matter to his sons.

או י״ל: שכינה פון לשון ושכנתי בתוכם12 – דאָס הייסט, דער כח צו קענען "משכין" (וממשיך) זיין דעם גילוי הקץ למטה (לבניו)13].

Explanation is necessary: Since, according to all opinions, it is understood that G‑d could have prevented Yaakov from revealing when the end of days would arrive even had he known when it would come, what is the reason the Midrash maintains that a change occurred and the knowledge was withheld from Yaakov?

דאַרף מען פאַרשטיין: וויבאַלד אַז, כמובן לכל הדעות, קען דער אויבערשטער אָפּהאַלטן יעקב׳ן פון מגלה זיין דעם קץ לבניו אפילו אויב יעקב ווייס דעם קץ – איז מאי טעמא וואָס (לויט דער דיעה הראשונה) איז געוואָרן דער שינוי: דער קץ איז "נסתם" געוואָרן פון יעקב׳ן?

Did Yaakov Know?

From all the above, it appears that both approaches – revealing or withholding when the end of days will arrive – can benefit the Jews in terms of their Divine service. Furthermore, Yaakov was one of the Patriarchs, who “are the Divine chariot… serving as a chariot solely for the Sublime Will throughout their lives.”17 Accordingly, Yaakov’s desire to reveal when the end of days would arrive indicates that – until the time the Shechinah withdrew from him – Yaakov’s desire accorded with the Sublime Will for which Yaakov served as a chariot at that time.

ג

מכל הנ״ל איז מובן, אַז ביידע אופנים – מגלה זיין, אָדער ניט צו מגלה זיין דעם קץ – קענען ברענגען אַ תועלת פאַר אידן (בעבודתם הרוחנית).

און נאָך מער: וויבאַלד אַז יעקב איז איינער פון די אבות, "שהן הן המרכבה . . ולא נעשו מרכבה רק לרצון העליון לבדו כל ימיהם"14, איז מוכרח צו זאָגן, אַז דאָס וואָס "ביקש יעקב לגלות כו׳" (ביז צו דער רגע ווען "נסתלקה ממנו שכינה") איז געווען בהתאם צום רצון העליון, צו וועלכן יעקב איז געווען אַ מרכבה אויך דאַמאָלס.

Even so, in actual fact, G‑d did not allow Yaakov to reveal when the end of days would arrive because in the situation that prevailed at that time – and because of the resulting benefits – it was necessary that this should not be revealed. Consequently, there are two opinions with regard to Yaakov’s knowledge of the matter: According to one opinion, the benefit of not knowing when the end of days would arrive also needed to be realized by Yaakov himself. Hence, this knowledge was also withheld from him. By contrast, according to the second opinion, it was important only that Yaakov’s sons not possess this knowledge. Therefore, the knowledge of when the end of days would arrive was not withheld from Yaakov himself.

און דאָס וואָס דער אויבערשטער האָט לפועל ניט דערלאָזן אַז יעקב זאָל זיי מגלה זיין דעם קץ, איז ווייל אין יענעם מצב האָט זיך געפאָדערט דער אופן ההנהגה (און די תועלת וואָס קומט פון דעם) אַז דער קץ זאָל ניט נתגלה ווערן.

און דערביי זיינען פאַראַן צוויי דיעות – לויט איין דיעה האָט די תועלת געדאַרפט זיין אויך ביי יעקב עצמו (און דעריבער "נתכסה (אויך) ממנו" הקץ); לויט דער צווייטער דיעה איז דאָס אַן ענין וואָס איז געווען נוגע בלויז צו די שבטים, און דערפאַר איז פון יעקב׳ן אַליין ניט נתכסה געוואָרן דער קץ.

The Potential for Redemption

To offer a possible explanation for the above: On the verse,18 “You will bring them and plant them on the mountain of Your inheritance, the place that You, O G‑d, made for Your dwelling,” our Sages comment:19 Had the Jewish people been worthy, G‑d would have then – directly after the time of the Exodus from Egypt – brought the Jews to “the place that You, O G‑d, made for Your dwelling,” a Beis HaMikdash, that would be “the building that is the handiwork of the Holy One, blessed be He,” which would transcend any possibility of destruction and exile. Thus, the redemption from Egypt would also have been the true and ultimate Redemption, after which there would never have been an exile.20 Thus – according to the potential that existed at that time – were the Jews to have been worthy, the end of days would have taken place in a relatively short time, at the time of the Exodus from Egypt.

ד

ויש לומר הביאור בזה – ע״פ דרשת רז״ל15 עה״פ16 "תביאמו ותטעמו בהר נחלתך מכון לשבתך פעלת ה׳ גו׳", אַז אילו זכו וואָלט דער אויבערשטער שוין דאַן (בעת יציאת מצרים) געבראַכט די אידן אין דעם ״מכון לשבתך פעלת ה׳", וואָס אין "בנינא דקוב״ה" איז ניט שייך קיין חורבן (וגלות), ובמילא וואָלט די גאולה פון גלות מצרים געווען (אויך) די גאולה האמיתית והשלימה שאין אחרי׳ גלות17.

קומט אויס, אַז דער קץ אין דעם אופן ווי ער איז געשטאַנען אין יענעם זמן (״אילו זכו") איז געווען בזמן פון יציאת מצרים.

Based on these explanations, the statement that “Yaakov sought to reveal... when the end of days would arrive” can be understood as meaning that he desired to reveal when the end of days would arrive according to the potential that existed then, i.e., Yaakov would tell them when the Exodus from Egypt would take place.

ועפ״ז קען מען מפרש זיין דעם מאמר ״ביקש יעקב לגלות . . קץ הימין", אַז ער האָט געוואָלט מגלה זיין דעם קץ ווי ער איז געווען דעמאָלט – דער זמן פון יציאת מצרים.

One might still ask: The time for the Exodus from Egypt was fixed and already known,21 as G‑d had promised Avraham:22 “Your descendants will be strangers in a foreign land… for 400 years, … and then, they will depart….” Why, then, did Yaakov need to reveal this fact when it was already common knowledge?

און אע״פ אַז דער זמן פון יצי״מ איז געווען אַ זמן קבוע וידוע18 – דער אויבערשטער האָט מבטיח געווען אברהם׳ן "(כי גר יהי׳ זרעך בארץ לא להם גו׳) ארבע מאות שנה . . ואחרי כן יצאו גו׳״19 – איז וואָס האָט יעקב געדאַרפט מגלה זיין?

It is possible to explain that the Jews knew that they would leave Egypt after “400 years.” However, they did not know that, had they been worthy, the Exodus would have been an eternal redemption, never to be followed by exile.23 This is what Yaakov wished to reveal – that the Exodus from Egypt could be the end of days.

איז י״ל: די אידן האָבן געוואוסט אַז נאָך די "ארבע מאות שנה" וועלן זיי ארויסגיין פון מצרים, אָבער ניט אַז דאָס וועט זיין (אילו זכו) אַ גאולה נצחית שאין אחרי׳ גלות20; און דאָס האָט יעקב געוואָלט מגלה זיין – יצי״מ איז דער קץ.

On this basis, it is possible to understand Yaakov’s intent that sparked his desire to reveal to his sons when the end of days would arrive: When they would hear this heartening report – that the end of days is very close – they would exert themselves to the utmost to continue “to be worthy” of the redemption. Similarly, they would show extreme care that there not be any sin that might cause24the coming of the end of days to be postponed.25

און דערמיט איז אויך פאַרשטאַנדיק יעקב׳ס כוונה ביים וועלן מגלה זיין לבניו דעם קץ: ווען זיי וועלן הערן די בשורה טובה, אַז דער "קץ הימין" איז גאָר נאָענט, וועלן זיי זיך משתדל זיין צו פאַרבלייבן אין אַ מצב פון "זכו", זיין געהיט בזהירות יתרה אַז עס זאָל ניט זיין קיין ענין פון "(שמא יגרום ה)חטא״21 וואָס זאָל גורם זיין אַז דער קץ זאָל זיך פאַרהאַלטן ח״ו22.

Hastening Mashiach’s Arrival

This explanation is, however, insufficient: From the time of Yaakov’s passing until the Exodus from Egypt, there remained slightly less than 200 years.26 As such, the revelation of when the end of days would arrive to the Jews of that time would still have produced sadness. According to nature, “the span of man’s life will be 120 years,”27thus, the end of days would not occur in their lifetime. Hence, the original question still applies: Why would Yaakov convey this knowledge to the Jews when it would inevitably lead to sadness and despair?

ה

דער ביאור איז אָבער ניט מספיק:

בעת דער הסתלקות פון יעקב אבינו איז געווען נאָך אַרום צוויי הונדערט יאָר23 ביז יציאת מצרים, אַזוי אַז ביי די בנ״י פון יענעם דור, וואָלט דער גילוי הקץ אַרויסגערופן עצבות וכו׳, וויבאַלד אַז ע״פ טבע איז "והיו ימיו מאה ועשרים שנה"24 וואָלט דער קץ ניט געקומען בחייהם בעלמא דין – והדרא קושיא לדוכתא?

Accordingly, it is possible to explain Yaakov’s intent as follows: Yaakov hoped that, were the Jews to know that the revelation of the end of days is dependent on their worthiness, they would increase their Divine service, which in turn would further precipitate the Redemption. The knowledge that they could hasten its coming through their positive conduct would itself inspire an increase of good deeds, enabling the Redemption to arrive even before its appointed time. To cite a parallel: Commenting on the prophecy that the Redemption will come at its appointed time but that G‑d also promised,28 “I will hasten it,” our Sages said,29 “If they are worthy, I will hasten it.”

ולכן יש לומר אַז כוונת יעקב איז געווען: ווען אידן וועלן באַם גילוי הקץ וויסן אַז עס איז תלוי אין ״זכו" (כנ״ל), וועלן זיי מוסיף זיין אין זייער "זכו" (עבודת ה׳), וועט די הוספה מקדים זיין די גאולה, אַז זי זאָל קומען נאָך פאַר דעם באשטימטן קץ, ע״ד מחז״ל25: "זכו – אחישנה".

Indeed, we find a similar phenomenon with regard to the Exodus from Egypt itself. One of the reasons30 that the Egyptian exile lasted only 210 years rather than the 400 years spoken about in the covenant bein habesarim is because the severity of the servitude replaced of the remainder of the 400 years.

וע״ד ווי מען געפינט ביי יצי״מ גופא: איינער פון די טעמים26 וואָס גלות מצרים האָט געדויערט נאָר רד״ו שנה – ניט ארבע מאות שנה ווי ס׳איז געווען באַשטימט בברית בין הבתרים – איז ווייל דער קושי השעבוד האָט משלים געווען דעם מנין (פון ארבע מאות שנה);

Just as the increase in the severity of the servitude could hasten the coming of the Redemption, so too – and, indeed, even more so31 – it is understood that an increase in the Jews’ good deeds lead to its earlier arrival.32

איז מובן אַז כשם ווי די הוספה אין שעבוד (קושי השעבוד) האָט מקדים געווען די גאולה – עד״ז (ובמכל־שכן27) וואָלט זיך דאָס אויפגעטאָן דורך דער הוספה אין "זכו", אין טובה28.

What Is Most Precious

Even so, “the Divine presence withdrew from him” and did not allow Yaakov to reveal when the end of days would arrive. To explain the reason for this:33

ו

אף על פי כן איז ״נסתלקה ממנו שכינה" און ניט דערלאָזט אַז יעקב זאָל מגלה זיין דעם קץ. איז דער ביאור בזה29:

The consummate expression of man’s Divine service – i.e., service that will deem him “worthy” and cause the Redemption to come earlier – results not from Divine assistance, but from “your work that you perform,”34Divine service performed on man’s own initiative. In that vein, our Sages state,35 “A person desires a kav36that is his more than nine kabbim belonging to another.”

True, in every phase of his Divine service, a person needs G‑d’s assistance, as our Sages state,37 “Were the Holy One, blessed be He, not to help a person, he would not be able to prevail against the evil inclination.” However, the extent to which that assistance makes man’s service possible is significant. In general, there are two ways in which Divine assistance is granted to man:38

די שלימות בעבודת האדם, וואָס דורך דעם ווערט ער "זכו", איז, ווען די עבודה איז מלאכתך אשר תעשה, וע״ד מחז״ל30 ״אדם רוצה בקב שלו מתשעה קבים של חבירו". אע״פ אַז ביי יעדער עבודה מוז מען אָנקומען צו סייעתא דשמיא, בלשון חז״ל31 "אלמלא הקב״ה עוזרו כו׳״ – זיינען אין דעם פאַראַן צוויי אופנים32:

a) A person perceives the Divine assistance granted to him in the midst of the Divine service when it is being granted, for example, Divine service carried out in times of Divine favor, e.g., the Ten Days of Teshuvah, to which our Sages39 applied the verse,40 “Seek out G‑d, when He is to be found…, when He is close,” or, by and large, on Shabbos and festivals. At these times, the inspiration of the spiritual climate of the days is close to being tangible; it is almost as if a person can’t help being aroused to Divine service.

א) דער סיוע און עזר מלמעלה איז נרגש ביים אדם העובד בשעת און אין זיין עבודה; ולדוגמא – עבודת ה׳ אין די זמנים פון עת רצון (עשרת ימי תשובה ווען דער אויבערשטער איז ״בהמצאו . . בהיותו קרוב"33, אָדער בשבת ויו״ט בכלל).

b) The Divine influence is the root-cause that motivates (and/or assists) a person’s subsequent Divine service. However, during one’s actual Divine service, the influence from Above is hidden and the person’s Divine service is carried out as a result of his own efforts. For example, there are echoes that resound in the spiritual realms that produce thoughts of teshuvah among people41 that motivate them to increase their Torah study and Divine service afterwards. The people do not have any conscious awareness of these heavenly voices, and their study and Divine service appear to be totally self-motivated.

ב) זיי זיינען די סיבה וואָס איז גורם (און מסייע) די שפּעטערדיקע עבודת האדם, אָבער בעת דער עבודה גופא איז דער סיוע בהעלם, אַזוי אַז די עבודה איז ביגיעת עצמו. – ע״ד ווי די פאַרשידענע בת־קול׳ס וואָס פון זיי קומען אַריין הרהורי תשובה ביי דעם מענטשן34, וועלכע פועל׳ן אַז דערנאָך איז ער מוסיף בתורה ועבודה.

This is the reason the Divine presence withdrew from Yaakov. Were Yaakov to have revealed when the end of days would arrive to his sons, their Divine service would have had a drawback. True, this knowledge would have led to an increase in Divine service because it would have inspired them to conduct themselves in a manner that they would certainly be deemed worthy, and thus have hastened the coming of the Redemption. Nevertheless, this increase would not have been considered as “their own,” as having come as a result of their own input, for the assistance from Above, the revelation of when the end of days would arrive, would have also have had an impact. Therefore, the Divine presence withdrew from Yaakov. G‑d did so with the intent of bringing about a situation in which the Divine service of the Jewish people would be carried out while the Divine presence was withdrawn (and the knowledge of when the end of days would arrive was hidden). As such, their Divine service would be carried out on their own initiative in a full sense.42

און דאָס איז דער טעם וואָס ״נסתלקה ממנו שכינה": ווען יעקב וואָלט מגלה געווען דעם קץ לבניו, וואָלט זייער הוספה בעבודת ה׳ (דורך דעם גילוי הקץ – צו פאַרזיכערן אַז זיי זאָלן שטיין אין אַ מצב פון נאָכמער "זכו") ניט געווען "קב שלו" זייערער אַן אויפטו: אין דעם וואָלט געווען "אַריינגעמישט" דער עזר מלמעלה (דער גילוי הקץ); דעריבער איז "נסתלקה ממנו שכינה", בכדי אַז די עבודה פון אידן זאָל זיין אין אַ מצב פון סילוק השכינה (און העלם הקץ), ובמילא איז זי בכח עצמם35.

Yaakov desired that his descendants leave exile as soon as possible. True, facilitating this by revealing when the end of days would arrive could possibly cause their Divine service not to reach consummate fulfillment. Nevertheless, Yaakov felt that leaving exile earlier – particularly an exile in “the nakedness of the land”43 – and entering the complete and ultimate Redemption outweighed that consideration.

It is possible that this is the intent of the precise wording used by our Sages, “Yaakov sought to reveal when the end of days would arrive.” Bikeish, translated as “sought,” also means “requested.” Yaakov asked G‑d to make known when the end of days would arrive, for this would aid the Jews in their Divine service and ensure that the Redemption would come sooner.

– יעקב האָט געוואָלט אַז מ׳זאָל וואָס שנעלער אַרויס פון דעם גלות – עס וועט אפשר פעלן אין שלימות העבודה, דערפאַר אָבער וועט מען פריער אַרויס פון גלות (ובפרט – פון ערות הארץ) און אַריין אין דער גאולה האמיתית והשלימה; וי״ל אַז דאָס איז דער דיוק הלשון ״ביקש יעקב לגלות כו׳״ – (אויך) מלשון בקשה: יעקב האָט געבעטן ביים אויבערשטן אַז עס זאָל זיין דער גילוי הקץ, וואָס דאָס וועט געבן אידן אַ סיוע בעבודתם און פאַרזיכערן אַז די גאולה וועט קומען שנעלער.

However, G‑d desired that the Redemption come in the most consummate manner – and that is dependent on the Jews carrying out their Divine service in the most consummate manner. Accordingly,44 “the Divine presence withdrew from him,” thus making possible more consummate Divine service, as explained above.45

דער אויבערשטער האָט אָבער געוואָלט, אַז די גאולה זאָל זיין בתכלית השלימות – וואָס דאָס איז פאַרבונדן דערמיט וואָס די עבודה פון אידן איז בשלימות – און דעריבער36 "נסתלקה ממנו שכינה" וואָס דאָס גיט אַן אָרט פאַר אַ גרעסערער שלימות אין עבודה, כנ״ל37.

What Man Can Achieve

To explain the above from a deeper perspective: The reason the consummate state of redemption comes about when the Jews carry out their Divine service while the Divine presence is withdrawn and therefore dependent on their own initiative, is not merely because there is an ancillary connection between the manner in which the Jews’ Divine service is carried out and the nature of the redemption. Instead, it is specifically this type of Divine service that will bring about the end of days, i.e., an eternal Redemption that is never to be followed by exile.

ז

אַ טיפערער ענין אין דעם:

דאָס וואָס די שלימות הגאולה קומט דורך דעם, וואָס די עבודה פון אידן איז אין אַ מצב פון סילוק השכינה ובמילא ביגיעת עצמם כנ״ל – איז עס ניט צוליב אַ זייטיקע שייכות פון דעם אופן העבודה צו דער גאולה, נאָר ווייל דוקא אין דער עבודה איז תלוי ה״קץ" פון אַזאַ גאולה (נצחית, שאין אחרי׳ גלות):

For the Redemption to be eternal and unchanging, the Divine service of the Jewish people that will bring about that Redemption must also be of that nature, i.e., constant, unwavering and unfaltering.

כדי די גאולה זאָל זיין אַ נצחית, אָן שינויים, דאַרף אויך די עבודה פון אידן (וואָס ברענגט די גאולה) זיין מעין זה – אין אַן אופן פון "לא שניתי", אָן שינויים.

Therefore, were the Divine service to be motivated from assistance from Above and not stemming from man’s labor, then46 there would not be an eternal dimension to that Divine service. It is possible that if the assistance from Above would cease, the person might stumble and descend spiritually.

און דעריבער: בשעת די עבודה ווערט געטאָן מצד דעם סיוע מלמעלה און ניט ביגיעת עצמו, דעמאָלט38 איז ניטאָ קיין ״נצחיות״ אין דער עבודה – ווען דער סיוע מלמעלה זאָל נתעלם ווערן, קען דער אדם ווערן אַ יורד ממדריגתו, ר״ל.

It is specifically when the Divine service comes because of an arousal from below, i.e., comes on man’s own initiative, that it will be lasting and bring about a Redemption that is also lasting, one that is eternal not to be followed by exile.

דוקא בשעת די עבודה קומט מצד אתערותא דלתתא (בכח עצמו), איז זי אַ "דבר המתקיים" און דערפאַר ברענגט זי די גאולה קיימת (נצחית) שאין אחרי׳ גלות.

A Father and His Sons

Based on the above, a question arises from the opposite perspective: What was Yaakov’s logic at the outset in desiring to reveal when the end of days would arrive to his sons, when this knowledge would bring about an increase in Divine service that was not appropriate to bring about the Ultimate Redemption?

ח

עפ״ז פאָדערט זיך אָבער ביאור לאידך גיסא: וואָס איז סברת יעקב מלכתחילה, וואָס "ביקש" מגלה זיין דעם קץ לבניו, בשעת אַז דאָס וואָלט גורם געווען אַזאַ (תוס׳) עבודה וואָס איז ניט קיין סיבה מתאימה צו דער גאולה האמיתית?

It is possible to explain Yaakov’s logic using concepts explained in Chassidus: As is well known,47 Yaakov is identified with the realm of Atzilus, the realm of absolute oneness with G‑d, where existence that allows for the possibility of selfhood has already been totally refined and G‑dliness pervades all being.48

Yaakov had already undergone consummate personal refinement – in particular, this applies at the time described in this Torah reading, close to his passing, when he had reached a state of ultimate perfection.49 He had completed his individual Divine service entirely and accomplished everything that was expected of him to achieve on his own initiative. For him, the revelation of when the end of days would arrive could only increase the perfection of his Divine service.

וי״ל די הסברה בזה (ע״ד החסידות):

ס׳איז ידוע39 אַז מדריגת יעקב איז – אצילות, וואָס איז עולם האחדות און "לאחרי הבירור"40; און וויבאַלד אַז ביי יעקב׳ן איז שוין לאחרי הבירור (ובפרט סמוך להסתלקותו, ווען ער איז געווען בתכלית שלימותו41) – ער האָט שוין פאַרענדיקט שלימות עבודתו און ביי אים איז שוין דאָ דער "קב שלו״ – איז ביי אים דער ענין פון גילוי הקץ פועל נאָר אַ הוספה – תוספת שלימות בעבודתו.

For this reason, thinking that his sons had also achieved a spiritual level equal to his, Yaakov sought to reveal when the end of days would arrive to them as well. This conception clarifies the continuation of the Talmudic passage cited above,50 which relates that when Yaakov saw that the Divine presence withdrew from him and he could not reveal when the end of days would arrive to his sons, he immediately said:51 “Maybe there is, Heaven forbid, a blemish in my progeny,” i.e., he was taken aback by the realization that his sons were not on his rung.52

ומהאי טעמא האָט יעקב געוואָלט מגלה זיין דעם קץ (אויך) לבניו, אָננעמענדיק אַז אויך בניו זיינען אין דער מדריגה; און ווי די גמרא42 איז ממשיך, אַז בשעת יעקב האָט דערזען אַז "נס­תלקה ממנו שכינה" (און האָט ניט געקענט מגלה זיין דעם קץ לבניו) האָט ער גלייך געזאָגט43 "שמא חס ושלום יש במטתי פסול"44.

On this basis, it is possible to understand the two opinions mentioned above,53 whether the knowledge of when the end of days would arrive was withheld also from Yaakov or not. The Midrash maintains that this knowledge was withheld – literally, blocked – from Yaakov because G‑d desired that Yaakov appreciate the virtue of Divine service on one’s own initiative. In this way, he would be able to show his sons the virtue of carrying out their Divine service without knowing when the end of days would arrive.

ועפ״ז וועט מען אויך פאַרשטיין די צוויי דיעות (הנ״ל סעיף ב), צי דער קץ איז (אויך) פון יעקב׳ן נסתם געוואָרן, אָדער ניט:

דער מדרש זאָגט אַז "נתכסה (נסתם) ממנו" דער קץ, ווייל דער אויבערשטער האָט געוואָלט אַז אויך יעקב זאָל דעמאָלט דערהערן די מעלה פון עבודה בכח עצמו, און דערמיט אָנווייזן לבניו די מעלה אין זייער עבודה ווען זיי וועלן ניט וויסן דעם קץ;

The Talmud, however, maintains merely that the Divine presence withdrew from Yaakov but not that he lost awareness of when the end of days would arrive, as explained above. The rationale is that Yaakov already possessed the consummate virtue that his sons would achieve through carrying out their Divine service while the knowledge of when the end of days would arrive was hidden from them.

דעת הש״ס איז, אַז "נסתלקה ממנו (נאָר) שכינה", און ניט דער קץ (כנ״ל שם) – וויבאַלד אַז באַ יעקב אַליין איז שוין געווען די שלימות ועילוי, וואָס האָט זיך אויפגעטאָן באַ בניו דורך סתימת הקץ.

What Yaakov Really Wanted

True, G‑d prevented Yaakov from revealing when the end of days would arrive to his sons. Nevertheless, since Yaakov was a chariot for G‑d’s will, as explained above,54 the fact that Yaakov initially desired to reveal when the end of days would arrive indicates that such a desire was – even at that time – in accordance with G‑d’s will.

ט

אע״פ אַז דער אויבערשטער האָט געפירט אַזוי אַז יעקב זאָל ניט מגלה זיין דעם קץ לבניו – אָבער פון דעם וואָס "ביקש יעקב לגלות כו׳" זייענדיג אַ מרכבה לרצון העליון (כנ״ל ס״ב) איז פאַרשטאַנדיק, אַז דער ״ביקש . . לגלות קץ הימין" איז (אויך דעמאָלט) געווען בהתאם צום רצון העליון;

Furthermore,55 since a wish of a tzaddik will certainly not go unanswered, Yaakov’s desire certainly had an effect even here, on this physical plane. Moreover, the fact that this request is recorded in the Torah (whose very name means “instruction”) indicates that it serves as an eternal lesson for all generations.

און נאָך מער45: וויבאַלד אַז אַ בקשה פון אַ צדיק איז זיכער אינה חוזרת ריקם, האָט עס זיכער געהאַט אַ פעולה דאָ למטה, זאת ועוד: וויבאַלד דאָס איז אַריינגעשטעלט געוואָרן אין תורה (מלשון הוראה), איז עס אַ הוראה נצחית לכל הדורות –

We find a parallel concept with regard to Moshe:56 He requested,57 “I entreated… ‘Let me please cross over and see...,’ ” which is interpreted to mean that he desired to enter Eretz Yisrael so that he could bring the Jews to a state of not only hearing but also seeing G‑dliness.58G‑d did not fulfill his request because at that point the Jews were worthy merely of attaining the level of hearing G‑dliness, as indicated by the verse,59 “Now, Israel, hear….” Nevertheless, Moshe’s request enabled the level of seeing G‑dliness to be accessible to the Jewish people at least in an encompassing manner,60 and also to be internalized by certain select individuals.61

און ע״ד ווי מען געפינט46 ביי משה רבינו, אַז אע״פ זיין בקשה "ואתחנן גו' אעברה נא ואראה גו'״47 – אויפצוטאָן ביי אידן ראי׳ אין אלקות – איז ניט דערפילט געוואָרן (ווייל אידן דאַמאָלס זיינען געווען ראוי נאָר צו בחי׳ שמיעה, "ועתה ישראל שמע"48), פונדעסטוועגן האָט זיין בקשה אויפגעטאָן אַז ביי אידן זאָל זיין דער ענין הראי׳ בבחי׳ מקיף עכ״פ (און ביי יחידי סגולה – אויך בבחי׳ פנימיות49),

Similar concepts can be explained regarding Yaakov’s desire to reveal when the end of days would arrive. His desire made it possible for the Jews to appreciate the end of days at least in an encompassing manner. It gave them the potential to sense – to a certain degree – the mindset of that future era when Divine service will be carried out in a state of freedom, without the constraints stemming from either non-Jews or the evil inclination. Moreover, certain select individuals were enabled to internalize this awareness.

עד״ז יש לומר ביי יעקב׳ן: דאָס וואָס "ביקש לגלות את הקץ" האָט אויפגעטאָן ביי אידן אַז זיי זאָלן קענען דערגרייכן צו גילוי הקץ בדרך מקיף – עבודת ה׳ אין אַן אופן פון חירות מאומות העולם ומהיצר הרע (און ביי יחידי סגולה אויך בפנימיות –

It is possible to explain that this is the reason why, over the course of history, many of the Jews’ spiritual leaders (including Rav Saadia Gaon, Rambam, and others)62 gave dates when the end of days would arrive.63 By doing so, they were conveying – albeit in an encompassing manner – the possibility to access the end of days to the Jews of their time.

וי״ל אַז דאָס איז וואָס כמה מגדולי ישראל (ווי דער רס״ג, רמב״ם וכו'50) האָבן מחשב געווען קצין51).

“We Want Mashiach Now!”

Yaakov’s conduct serves as a lesson for all Jews in every generation – it is necessary to “seek to reveal when the end of days will be”; a Jew must desire and ask64 for the end of days to be revealed. That request, and the meditation implicit in it, greatly aids and encourages Divine service.

יו״ד

און דערפון איז אויך אַ הוראה פאַר אַלע אידן לכל הדורות – אַז עס דאַרף זיין דער ענין פון ״ביקש . . לגלות . . קץ הימין": אַ איד דאַרף וועלן און בעטן52 אַז עס זאָל זיין גילוי הקץ, וואָס דאָס גופא (הבקשה און די התבוננות בזה) גיט אַ סיוע ועידוד רב אין עבודת ה'.

This can be seen in actual reality. When Jews are told “Ot, ot, kumt Mashiach!” and “We want Mashiach now!”, this encourages and motivates them to increase their Divine service and pay more careful attention to their conduct lest sin have an effect and – G‑d forbid – delay Mashiach’s arrival.

ווי מען זעט במוחש, אַז ווען מ׳זאָגט אַ אידן אַז "אָט אָט קומט משיח" און "ווי וואָנט משיח נאַו" – איז דאָס פועל אַ זירוז והוספה אין עבודת ה', און אַ זהירות יתירה יותר אַז עס זאָל ניט זיין קיין ענין פון "שמא יגרום גו' ", וואָס זאָל ח״ו פאַרהאַלטן ביאת המשיח.

In the present era, there is an additional factor: The Talmud, part of “the Torah of truth” states,65 “All the appointed times for the end of days have passed and the matter is dependent solely on teshuvah.” The simple meaning of our Sages’ words is that the appointed time for the end of days already arrived long ago.

ובימינו אלה קומט צו נאָך אַן ענין: תורת אמת זאָגט53 "כלו כל הקיצין ואין הדבר תלוי אלא בתשובה", די גמרא זאָגט בפשיטות אַז דער קץ איז שוין פון לאַנג דאָ;

All that is necessary is teshuvah, which can come beshayta chada, “in one hour,”66which can be interpreted as “in but one turn.”67One turn of teshuvah to G‑d68 is all that is needed, and “immediately the Jews will be redeemed.”69May this actually take place immediately, “now”,70 in our time.

מ׳דאַרף נאָר האָבן54 דעם "שעתא חדא״55 – דעם "קער"56 – פון תשובה, וואָס ברענגט "ומיד הן נגאלין"57, מיד ממש – ״נאַו״58 – בעגלא דידן.

Likkutei Sichos, Volume 20, p. 228ff. (Adapted from the sichos of 10 Teves and Shabbos Parshas Vayechi, 5741 [1980])

(משיחות עשרה בטבת וש״פ ויחי תשמ״א)