Introduction

As mentioned previously,1 for more than 20 years, at every Shabbos farbrengen, the Rebbe would analyze one of Rashi’s commentaries on the weekly Torah reading. Highlighting Rashi’s self-avowed intent,2 “I have come solely to explain the straightforward meaning of Scripture,” the Rebbe would explain how Rashi carefully chose his words to enable a five-year-old beginning the study of Chumash3 to understand the words of the Torah.

Unlike others who see Rashi’s commentary as an anthology of Rabbinic teachings, the Rebbe maintains that Rashi cites a teaching of our Sages for two reasons:

a) Rashi understands that our Sages are teaching the simple interpretation of the narrative. In those instances, Rashi does not state his source, since he views our Sages’ words not merely as Midrashic insights, but rather as sourced in the words of the Torah itself.

b) Rashi sees the simple interpretation of the Scriptural narrative as problematic. Therefore, he cites a Rabbinic interpretation even when it does not follow the simple interpretation of the narrative entirely. In these instances, however, Rashi clarifies his intent by prefacing his interpretation with the words, “Our Sages interpreted…,” or the like, to emphasize that he is departing from his ordinary practice.

The sichah to follow is a classic exposition of these principles. The Rebbe cites Rashi’s commentary to the verse,4Yitzchak brought her to the tent of Sarah his mother.” Rashi cites the words “to the tent of Sarah his mother,” and explains:

“He brought her to the tent,” and behold, she was Sarah his mother; i.e., she became exactly like Sarah his mother. As long as Sarah was alive, a light burned from one Shabbos eve to the next, blessing was found in the dough, and a cloud was attached to the tent. When [Sarah] died, these signs ceased, but when Rivkah came, they resumed.

The Rebbe explains how Rashi carefully considers every word used in this commentary, why it is a logical imperative for Rashi to cite each of the three miracles that took place, and why Rashi deviates from the Midrashic sources from which it appears his commentary is derived.

After analyzing the details of Rashi’s commentary, the Rebbe cites it as support for his call for all Jewish women and girls to kindle Shabbos candles even before marriage and, indeed, from early in their childhood. As is evident from the Torah’s words,5 it was only after Yitzchak saw the miracles Rashi mentions that he decided to marry Rivkah. And, as Rashi explains,6 Rivkah was three years old at the time of her wedding. Even though a child of that age is not obligated by Scriptural Law to observe mitzvos, and Avraham also kindled Shabbos lights in that tent, Rivkah fulfilled this mitzvah herself.7

The Rebbe uses the above concepts to underscore the great power possessed by every Jewish girl or woman, even a young child of the age of three, when she kindles Shabbos lights. Though Avraham fulfilled this mitzvah, neither his nor Yitzchak’s Shabbos lights burned from one Friday afternoon to the next. That miracle was manifest specifically when Sarah kindled her Shabbos lights and, afterwards, when Rivkah began doing so as a three-year-old girl.

True, when a Jewish woman or girl lights Shabbos candles today, the physical light generated by her candles does not remain visible for that length of time. Nevertheless, in truth, the same phenomenon prevails in the spiritual realm. This light generated by her kindling Shabbos candles will illuminate her home throughout the entire week.

In addition to the light brought into their own homes, the Shabbos candles Jewish women and girls kindle have an effect on the world at large. As the Yalkut Shimoni8 states, kindling the Shabbos lights brings closer the era when G‑d will show us “the lights of Zion,” with the coming of the complete and ultimate Redemption.

Three Miracles

On the verse,9 “Yitzchak brought her to the tent of Sarah his mother,” Rashi cites the words, “to the tent of Sarah his mother,” and explains:

“He brought her to the tent,” and behold, she was Sarah his mother; i.e., she became exactly like Sarah his mother.10 As long as Sarah was alive, a light burned from one Shabbos eve to the next,11 blessing was found in the dough,12 and a cloud was attached to the tent. When Sarah died, these signs ceased, but when Rivkah came, they resumed (Bereishis Rabbah).

א

"ויביאה יצחק האהלה שרה אמו וגו׳״א – איז רש״י מעתיק פון דעם פסוק די ווערטער "האהלה שרה אמו" און איז מפרש: "ויביאה האהלה והרי היא שרה אמו כלומר ונעשית דוגמת שרה אמוב שכל זמן ששרה קיימת הי׳ נר דלוקג מע״ש לע״ש וברכה מצוי׳ בעיסהד וענן קשור על האהל, ומשמתה פסקו וכשבאת רבקה חזרו".

The subcommentaries to Rashi13 explain that Rashi derived his interpretation from the word האהלה, “to the tent,” which precedes “Sarah his mother.”14 If האהלה was the object of a possessive noun, “the tent of,” and “Sarah his mother” was merely its subject, in which case the phrase would mean “to the tent of Sarah his mother,” as translated above, then the verse should have stated אהלה15 or לאהל. Using a hei as a prefix implies that the term that follows is a definite article, i.e., in this instance, a tent whose identity is already known.16 Therefore, Rashi understands that the word האהלה,“to the tent,” has a self-defined meaning, and the words “Sarah his mother” allude to another concept: that as Bereishis Rabbah states, Rivkah “became exactly like Sarah his mother.”

מפרשיםה טייטשן, אַז רש״י איז מדייק זיין פירוש פונעם וואָרט "האהלה" וואָס שטייט פאַר "שרה אמו"ו: אויב דער פשט וואָלט געווען ווי ס׳זעט אויס אין פשטות אַז "שרה אמו" איז דער אָפּטייטש פון "האהלה" (אין אהל פון שרה אמו), האָט געדאַרפט שטיין "אהלה שרה אמו"ז אָדער "לאהל שרה אמו"; עס קען אָבער ניט שטיין "האהלה" (מיט אַ ה״א הידיעה) וואָס באַדייט אַז ס׳איז שוין ידוע וועמענס אהל דאָס איזח. דערפון נעמט רש״י דעם פירוש אַז מיט "ויביאה (יצחק) האהלה" איז דער ענין אָפּגעשלאָסען, און "שרה אמו" איז נאָך אַן ענין – "והרי היא שרה אמו".

Nevertheless, this explanation raises a number of questions:

לויט דעם הסבר איז אָבער ניט פאַרשטאַנדיק:

a) Rashi carefully reckons every word used in his commentary. Why then does he cite the word אמו, “his mother”? The necessity for the interpretation he gives stems from the fact that the word “Sarah” is stated after the word האהלה, “to the tent.” Seemingly, the word אמו, “his mother,” is not necessary for that interpretation. Why then does Rashi cite it?

א) פאַרוואָס איז רש״י (וואָס יעדער וואָרט זיינער איז אויסגערעכנט) מעתיק פון פסוק אויך דעם וואָרט "אמו": דער דיוק און הכרח איז דאָך פאַרבונדן מיט דעם וואָס נאָכן "האהלה" קומט ״שרה״ – און וויבאַלד דאָס וואָרט "אמו" איז ניט נוגע צום דיוק האָט ער עס ניט געדאַרפט מעתיק זיין?

b) After stating, “She became exactly like Sarah his mother,” Rashi interprets those words to mean, “As long as Sarah was alive…,” i.e., that the miracles that characterized Sarah’s household resumed when Rivkah arrived. Why must Rashi mention miracles? Why is it not sufficient to say that Rivkah’s actions resembled Sarah’s?17

ב) פאַרוואָס טייטשט רש״י אַז "וה״ה שרה אמו" מיינט "שכל זמן כו'" – אַז ס׳זיינען געווען דערביי נסים, און באַנוגנט זיך ניט מיט זאָגן אַז אירע מעשים זיינען געווען ווי "שרה אמו״ט?

c) Even if we accept that there is a logical imperative for Rashi to say that a miracle took place, seemingly, the simple meaning of the narrative does not indicate what kind of miracle took place. Moreover, there is no indication that more than one miracle took place, and there is certainly no indication that all these three miracles resumed. Indeed, the Targum of Yonasan ben Uziel – whose approach to interpretation, by and large, is further from the simple meaning of the narrative than Rashi’s – only mentions one miracle – that her Shabbos lamp remained lit for the entire week.18

ג) אָננעמענדיק, אַז רש״י האָט אַ הכרח אַז דערביי איז געווען אַ נס – ס׳איז אָבער ניט מוכרח אין פשש״מ וואָס פאַר אַ נס איז געווען, ועאכו״כ אַז ס׳איז ניט מוכרח אַז עס זיינען געווען מער ווי איין נס, און נאָכמער אַז עס זיינען געווען די אַלע דריי פרטים; [און ווי מ׳זעט אין תיב״עי (הגם ער איז ווייטער פון דרך הפשט ווי פרש״י) אַז ער בריינגט נאָר דעם פרט פון נר דלוק].

Intricacies in Rashi’s Commentary

One can explain that, according to the simple meaning of the narrative, there is no logical imperative to cite the three particulars which Rashi mentions. However, since he is quoting a passage from Midrash Rabbah that relates to the simple meaning of the verse, he quotes the entire passage from the Midrash, which cites all three miracles. This is indeed why,at the end of his commentary, Rashi states his source,19 Bereishis Rabbah.20

ב

מ׳וואָלט געקענט זאָגן, אַז די דריי פרטים וואָס רש״י ברענגט בפירושו זיינען טאַקע ניט מוכרח לויט פשוטו של מקרא, נאָר ער בריינגט דעם דרש פון מדרש רבה אין שייכות צום פשט הכתוב, און דערפאַר צייכנט רש״י אָן דעם מקוריא ביים סיום פון זיין פירוש: "בראשית רבה"יב;

(From the manuscripts of Rashi’s commentary,21 it is apparent that Rashi himself cited Bereishis Rabbah, in contrast to many of the other sources found in his commentary that were not added by Rashi himself, but added by the copyists.)

[וואָרום פון די כתבי יד פון פירוש רש״ייג איז קענטיק אַז דעם ציון "בראשית רבה" דאָ איז דאָס רש״י׳ס לשון – ניט אַ הוספה פון די מעתיקים, ווי ביי אַ סאַך אַנדערע מראי מקומות אין זיין פירוש]

However, even if one would assume that Rashi mentions the three miracles because he is quoting from Bereishis Rabbah,this still requires explanation:

a) Bereishis Rabbah mentions a fourth factor in which Rivkah emulated Sarah: “the entrances to her tent were wide open.”22 Why does Rashi omit this point?

b) Why does Rashi mention the three miracles in a different – indeed, in exactly the opposite – order than the Midrash? (The Midrash speaks of “A cloud attached to the entrance of the tent… blessing found… and a lamp burning….”)23

אָבער לבד זאת, וואָס אָננעמענדיק אפילו אַז די דריי געבראַכטע ענינים זיינען גענומען און מיוסד נאָר אויף דער דרשה פון בראשית רבה, איז
ניט פאַרשטאַנדיק: אויב אַזוי (א) פאַרוואָס איז רש״י משמיט דעם פערטן פרט וואָס ווערט געבראַכט אין מדרש – ״דלתות פתוחות לרוחה״ – וואָס אויך דערמיט איז רבקה געווען "דוגמת שרה אמו"יד; (ב) פאַרוואָס שטעלט רש״י די דריי פרטים אין אַ געענדערטן (און נאָכמער – אַ) פאַרקערטן סדר ווי זיי ווערן גערעכנט אין מדרש (״ענן קשור על פתח האהל . . ברכה . . ונר דלוק וכו׳")*יד.

In truth, to say that Rashi is merely quoting the teaching of our Sages is difficult. As explained many times, Rashi generally does not cite the source for his commentary, even though many of the explanations he gives are also found in the teachings of our Sages. The reason is that Rashi understands that these teachings are based on the simple interpretation of the narrative rather than being Midrashic insights. Thus, they are sourced in the words of the Torah itself.24

There are instances where the interpretation offered by our Sages does not follow the simple interpretation of the narrative entirely. Nevertheless, Rashi may cite such an interpretation because the simple interpretation of the narrative is problematic.25 In such an instance, however, Rashi clarifies his intent by prefacing the interpretation with the words, “Our Sages interpreted…,” or the like.26

ובאמת איז מלכתחילה שווער צו זאָגן אַז רש״י מיינט דערמיט בלויז אַראָפּברענגען אַ דרשת חז״ל: ס׳האָט זיך גערעט פיל מאָל אין הסברת הטעם, פאַרוואָס רש״י דערמאָנט ניט בדרך כלל דעם מקור פון די פירושים וואָס האָבן אַ יסוד אין מדרשי חז״ל, ווייל אויך די פירושים זיינען געבויט און גענומען פון פשוטו של מקרא (איז זייער "מקור" דער פשט הכתוב)טו; און אין פאַל ווען אַזאַ פירוש פון מדרשי חז״ל איז ניט אינגאַנצן לפי פשש״מ און רש״י בריינגט אים נאָר דערפאַר וואָס דער פשוט׳ער פשט איז ניט ״גלאַטיק״ וכדומהטז – דעמאָלט
באַוואָרענט עס טאַקע רש״י און איז מקדים: "רבותינו דרשו" וכיו״ביז.

On this basis, there is a difficulty with the interpretation offered above: If it is necessary to mention all three miracles for the simple interpretation of the narrative, why does Rashi have to cite his source in Bereishis Rabbah? And if the simple interpretation of the narrative does not require mentioning all of them, and Rashi is citing them as a Midrashic insight which relates to – but does not entirely fit – the simple interpretation of the narrative, Rashi should have introduced his commentary by saying: “Our Sages offered the Midrashic interpretation, ‘As long as Sarah was alive….’ ”

איז ניט מובן: ממנ״פ, אויב די אַלע דריי זאַכען זיינען מוכרח אין פשש״מ דאַרף רש״י ניט צוגעבן די ווערטער "בבראשית רבה"; און אויב ס׳איז ניט מוכרח אין פשש״מ און ער בריינגט דאָס נאָר אַלס מדרש חז״ל וואָס איז נוגע אין פשש״מ, האָט רש״י געדאַרפט מקדים זיין און אונטערשטרייכן: ״רבותינו דרשו שכל זמן ששרה קיימת כו׳".

What Yitzchak Sought in a Wife

In resolution of the above: The difficulty Rashi is seeking to explain is that all three words that he cites, האהלהשרהאמו, “to the tent of Sarah his mother,” appear superfluous. The Torah here is relating that when Rivkah arrived with Eliezer, immediately, while they were still outside, Eliezer told Yitzchak everything that had happened to him. Afterwards, Yitzchak brought Rivkah inside and married her. The verse could have said, “Yitzchak brought her (to himself)27 and he took Rivkah and she became his wife.” What is added by stating, “to the tent of Sarah his mother”?28

ג

איז דער ביאור אין דעם:

די שוועריקייט וואָס רש״י באַוואָרנט איז אין די אַלע דריי ווערטער "האהלה שרה אמו", וואָס ער איז מעתיק, ווייל אויבנאויף זיינען זיי איבעריג: די תורה איז דאָ אויסן צו דערציילן אַז ווען רבקה איז אָנגעקומען מיט אליעזר׳ן און אליעזר האָט באַלד, נאָך זייענדיק אין דרויסן, דערציילט יצחק׳ן וועגן אַלץ וואָס מיט אים האָט פּאַסירט האָט יצחק דערנאָך אַריינגעבראַכט רבקה׳ן און זי גענומען פאַר אַ פרוי – האָט דאָך דער פּסוק בלויז געדאַרפט זאָגן: "ויביאה יצחק (אליו*יז) ויקח את רבקה ותהי לו לאשה". וואָס גיבן צו די ווערטער ״האהלה שרה אמו״יח?

These words, “to the tent of Sarah his mother,” allude to factors that contributed and led to the outcome, “He took Rivkah and she became his wife.” With these words, the Torah is explaining the reason Yitzchak was motivated to marry Rivkah. Had the factors alluded to by these words not occurred, it is not entirely certain that Yitzchak would have married her.

איז דערפון פאַרשטאַנדיק אַז "האהלה שרה אמו" איז מוסיף עפּעס וואָס איז נוגע צום אויספיר: "ויקח את רבקה ותהי לו לאשה״ – דערמיט זאָגט תורה דעם טעם און סיבה וואָס האָט באַוואויגן יצחק׳ן צו נעמען רבקה׳ן, ביז דעם איז עס ביי אים ניט געווען קיין דבר מוחלט.

Eliezer had already told Yitzchak about the miraculous series of events that had transpired and how all the signs that Eliezer had stipulated to guide his choice came to fruition. In Rashi’swords,29 “He revealed to Yitzchak the miracles that were wrought for him, that his journey was miraculously shortened and that Rivkah had come to him providentially because of his prayer.” All of this led Eliezer to conclude that “You [G‑d] have designated her for Your servant, for Yitzchak”30 – that because of her virtues, Rivkah was fit to become Yitzchak’s wife. Even so, Yitzchak was not entirely certain that Rivkah’s qualities resembled those of his family, and particularly, the righteousness of his mother Sarah. {It was precisely because of the difficulty in finding such a woman that Avraham sent Eliezer to “my land and my homeland.”}31

What caused Yitzchak to make up his mind? “He brought her to the tent of Sarah his mother.”32

ד.ה. הגם אליעזר האָט דערציילט יצחק׳ן וועגן דעם וואונדערליכן ניסים׳דיקן אופן ווי אַזוי עס איז אַלץ געשען, גענוי לויט די סימנים וואָס ער האָט זיך געשטעלט – "גלה לו נסים שנעשו לו שקפצה לו הארץ ושנזדמנה לו רבקה בתפלתו״יט – וואָס דאָס אַלץ האָט אליעזר אָנגענומען אַלס אַ באַווייז אַז "אותה הוכחת לעבדך ליצחק"כ, אַז רבקה איז מיט אירע מעלות פּאַסיק צו זיין יצחק׳ס פרוי; פונדעסטוועגן איז יצחק נאָך ניט געווען אינגאַנצן זיכער אַז זי איז טאַקע בדומה צו זיין משפחה, צו זיין מוטער שרה אין צדקות וכו׳ (וואָס צוליב דעם האָט אברהם געשיקט אליעזר׳ן "אל ארצי ואל מולדתי וגו'"כא), ביז עס איז געווען "ויביאה גו׳ האהלה שרה אמו"כב.

Since “bringing her to the tent of Sarah his mother,” was what caused Yitzchak’s decision, we are forced to say that he saw greater and more wondrous miracles at that time than those related to him by Eliezer. Those miracles clarified the perfect similarity between Rivkah’s character and that of Avraham’s household and the resemblance to Sarah in particular.33

Rashi understands that this concept is alluded to by the three words, האהלהשרהאמו, “to the tent of Sarah his mother.” Yitzchak saw one miracle associated with “the tent,” another one associated with “Sarah,” and a third associated with “his mother.” After witnessing these three miracles, “he took Rivkah and she became his wife.”

און וויבאַלד אַז ביים "ויביאה יצחק האהלה וגו'" איז געקומען יצחק׳ס החלטה, מוז מען זאָגן, אַז ער האָט געזען גרעסערע נסים און וואונדער (פון די פריערדיקע), וועלכע האָבן אַרויסגעבראַכט די פולע התדמות צו משפחת אברהם און צו שרה בפרטכג. און דאָס, לערנט רש״י איז טאַקע מרומז אין די ווערטער ״האהלה שרה אמו״ – ער האָט געזען אַ נס אין פאַרבינדונג מיט "האהלה״, אַ נס אין צוזאַמענהאַנג מיט "שרה" און אַ נס אין שייכות מיט "אמו".

Identifying the Three Miracles

To delineate each of the miracles in the order mentioned in the verse:

a) “To the tent.” As mentioned, the hei,the first letter of the word האהלה, denotes a definite article. Yitzchak witnessed a miracle related to “the tent,” something that distinguished this tent from all other tents, something indicating that this was a recognized and well-known tent. This leads to the conclusion that he saw “a cloud attached to the tent.”

ד

און אויספירלעך לויטן סדר:

"האהלה" (מיט אַ ה״א הידיעה): אַ נס וואָס איז פאַרבונדן מיט דעם אהל, ד.ה. וואָס טיילט אויס דעם אהל פון אַלע אַנדערע אוהלים – אַז עס ווערט אָנגערופען "האהלה" מיט אַ ה״א הידיעה – דעם באַקאַנטן באַרימטן אהל – און דאָס פירט צום פאַרשטיין אַז דאָס מיינט "ענן קשור על האהל".

What leads to this conclusion? Previously, in the verse,34ויראאתהמקוםמרחוק, “He saw the place from a distance,” the hei,the first letter of the word, המקום, “the place,” also indicates a definite article, a place that is distinguished for its holiness. How was it distinguished? “There was a cloud attached to the mountain.”35

וואָרום מ׳האָט שוין ענלעך צו דעם געלערנט ביים פסוקכד "וירא את המקום מרחוק״ אַז דאָס וואָס אַ געוויסער מקום איז אויסגעטיילט (אין הייליקייט) ביז ער ווערט אָנגערופן "המקום" (מיט אַ ה״א הידיעה) איז דאָס געווען דורך דעם וואָס "ענן קשר על ההר".

By using the same linguistic technique, a hei to denote a definite article, the verse suggests that a similar miracle occurred. There was “a cloud attached to the tent,” which set off this tent from others.

פאַרשטייט מען אַז אויך דאָ איז די הדגשה ״האהלה״ (ה״א הידיעה) – אָנצודייטן אויפן זעלבן נס פון "ענן קשור על האהל", וואָס האָט דערמיט אויסגעצייכנט דעם אהל פון אַנדערע.

b) “Sarah” implies that a miracle took place that reflects an intrinsic connection with Sarah and her life’s work. It is possible to determine the type of miracle that occurred from the Torah’s description of Sarah’s activities in Parshas Vayeira. There, it is related that when the angels came to Avraham appearing as guests, Avraham prepared food for them and served them himself. There was one thing that he did not do, as the Torah states,36 “Avraham rushed to the tent to Sarah, and he said, ‘Hurry, take three seah37 of meal and fine flour; knead and make cakes.’ ”

Avraham made great efforts to welcome his guests. Despite the great pain he was suffering that day,38 he “ran to the cattle and took a calf”39 for them. Nevertheless, even though he undertook the other efforts himself, he left the kneading and preparation of the dough for the bread entirely to Sarah.40 That task belonged to her.

"שרה": אַ נס אין אַ זאַך וואָס האָט אַ באַזונדער שייכות צו שרה – וועלכע מען פאַרשטייט דערפון וואָס מען האָט שוין פריער געלערנט (אין פ׳ וירא). בשעת די מלאכים זיינען געקומען ווי "אורחים" צו אברהם׳ן האָט ער זיך אַליין פאַרנומען מיט צוגרייטן און דערלאַנגען די מאכלים פאַר זיי; דערציילט אָבער די תורה וועגן איין אויסנאַם: "וימהר אברהם האהלה אל שרה ויאמר מהרי וגו׳ סלת לושי ועשי עוגות"כה. ד.ה. ניט קוקנדיק אויף אברהם אבינו׳ס גרויסע השתדלות צו מקיים זיין די מצות הכנסת אורחים, ביז אַז ער אַליין (כאָטש ער האָט געליטן גרויס צער אין יענעם טאָג) איז "געלאָפן" און געבראַכט פאַר זיי אַ בן בקרכו, האָט ער אָבער דאָס קנעטן און צוגרייטן די עיסהכז אינגאַנצן איבערגעלאָזט פאַר שרה׳ן – ווייל דאָס געהערט דוקא צו איר.

Therefore, referring back to the verse under discussion, when the Torah alludes to a miracle that shares an inherent connection to Sarah, it is understandable that it has to do with preparing dough: “blessing was found in the dough.”

ובמילא, וויבאַלד אין אונזער פסוק איז אָנגעדייט, אַז ס׳איז געשען אַ נס מיוחד אין עפּעס וואָס האָט צו טאָן מיט שרה במיוחד, איז מובן אַז דאָס איז געווען בשייכות מיט דער עיסה: "ברכה מצוי׳ בעיסה".

c) “His mother” – Even a five-year-old child beginning his Torah studies notices that his mother lights Shabbos candles every Friday. He hasn’t studied about it, but he sees that this is a mitzvah given over to women in general and a mother in particular.

"אמו": אויך אַ בן חמש למקרא ווייס און באַמערקט (כאָטש ער האָט וועגן דעם נאָך ניט געלערנט) אַז צינדן ליכט ערב שבת איז אַן אויסנאַמלעכער ענין וואָס געהערט צו (פרויען בכלל און בפרט צו) "אמו".

Therefore, when he learns about a miracle that is associated with the wordאמו, “his mother,” even he understands that it relates to kindling Shabbos lights because that is what he sees his own mother do every Friday.

True, not only a mother kindles Shabbos lights; other women who have not yet married also do (as will be explained). However, a five-year-old beginning his Torah studies does not always see other women or girls lighting Shabbos candles. He might not have sisters or they might be too young to light. By contrast, he always associates his mother with the kindling of Shabbos lights.

איז בעת ער לערנט וועגן אַ נס וואָס איז פאַרבונדן מיט אמו פאַרשטייט אויך דער בן חמש למקרא די שייכות מיט הדלקת נר שבת, זעענדיק ווי די מוטער טוט עס יעדן ערב שבת.

On this basis, we can understand why Rashi does not cite the fourth matter in which the Midrash states that Rivkah resembled Sarah – that the entrance to her tent was open. With these three words,האהלהשרהאמו, the verse alludes only to three miracles.

[און הגם אַז הדלקת נרות איז שייך ניט נאָר צו "אמו", נאָר אויך צו אַזעלכע וואָס זיינען פאַר דער חתונה (ווי דערקלערט ווייטער), איז עס אָבער ניט אומעטום און ניט אַלעמאָל ווי די הדלקת נרות פון ״אמו״ – וואָרום עס קען זיין אַז דער בן חמש האָט ניט קיין שוועסטער אָדער זיין שוועסטער איז גאָר קליין].

עפ״ז איז פאַרשטאַנדיק וואָס רש״י בריינגט ניט אַראָפּ דעם פערטן ענין מיט וועלכן רבקה איז געווען ענליך צו שרה׳ן – ווי מ׳געפינט עס אין מדרש – וויבאַלד אַז אין פשטות געפינט זיך אין פסוק אַן אָנדייט בלויז אויף די דריי זאַכן.

A question nevertheless remains: How do we know that Rivkah’s Shabbos lights burned from Friday afternoon until the following Friday afternoon? Even if they had burned only throughout the entire Shabbos41or another similar miracle had occurred,42it would have been a great miracle.

עס בלייבט נאָך די שאלה: פון וואַנען איז געדרונגען אַז די ליכט האָבן געברענט אַזוי לאַנג – מערב שבת לערב שבת? אפילו ווען זיי וואָלטן געברענט אַגאַנצען מעת לעתכח וכיו״בכט איז עס אויך אַ נס גדול!

Rashi answers that question by citing his source: Bereishis Rabbah. A straightforward reading of the narrative does not indicate how long Rivkah’s lights burned. However, Bereishis Rabbah states that they burned from Friday afternoon until the following Friday afternoon.43

די שאלה באַוואָרנט רש״י דערמיט וואָס ער איז מוסיף: "בראשית רבה" – אין דרך הפשט איז טאַקע אַ ספק ווי לאַנג די ליכט האָבן געברענט, אָבער אַזוי שטייט אין בראשית רבה אַז די ליכט האָבן געברענט מערב שבת לערב שבתל.

Getting the Sequence Right

Based on the above, it becomes even more difficult to understand why Rashi chose to mention the miracles in the following order: “A light burned from one Shabbos eve to the next, blessing was found in the dough, and a cloud was attached to the tent.” Not only is this order the opposite of the order given in the Midrash,it is also the opposite of the order in which the miracles are alluded to in the phrase “to the tent of Sarah his mother,” as explained above. “To the tent of” alludes to the cloud that was attached, “Sarah” to the blessing found in the dough, and “his mother” to the light that burned.

ה

לפ״ז ווערט אָבער נאָך מער ניט פאַרשטאַנדיק דער סדר אין פרש״י: "נר דלוק מער״ש לע״ש וברכה מצוי׳ בעיסה וענן קשור על האהל", וואָס ניט בלויז איז עס בהיפּך פון זייער סדר אין מדרש, נאָר אויך פאַרקערט פונעם סדר ווי זיי זיינען מרומז אין פּסוק ווי פריער דערקלערט ("האהלה" – ענן קשור, ״שרה״ – ברכה מצוי׳ בעיסה, ״אמו״ – נר דלוק וכו׳) –

It cannot be said that Rashi chose this order because this was the order in which the three miracles occurred for Rivkah. Even if Rivkah arrived Friday afternoon right before evening and she kindled Shabbos lights immediately thereafter, the miracle of her Shabbos lights “burning from one Shabbos eve to the next” would not have been noticed at that time. The cloud attached to the tent would have been visible first, immediately upon her entering the tent.

[מען קען ניט זאָגן אַז דער סדר אין רש״י איז בהתאם מיט׳ן סדר ווי די דריי זאַכן האָבן פּאַסירט ביי רבקה׳ן, וואָרום אָננעמענדיק אפילו אַז זי איז געקומען ערב שבת פאַרנאַכט און צום אַלעם ערשטן האָט זי געצונדן ליכט, איז אָבער פשוט אַז דער נס פון "נר דלוק מע״ש לע״ש" האָט געקענט געזען ווערן נאָך דעם זען פון ענן קשור כו׳]

Therefore, Rashi should have followed the order implied by the narrative and stated in the Midrash. He should have begun with “the cloud attached to the tent,” the first miracle that occurred as soon as Rivkah entered the tent. Then “the blessing found in the dough” should have been mentioned, because that miracle was apparent as soon as she began making dough. Only afterwards should the miracle that her Shabbos lights “burned from one Shabbos eve to the next” have been mentioned, because the full extent of that miracle would not have become apparent until the following Friday.44

האט דאָך רש״י געדאַרפט אָנהייבן (לויטן סדר ווי אין פסוק און אין מדרש) מיט ״ענן קשור על האהל״ – דער ערשטער נס וואָס האָט פּאַסירט ביים רבקה׳ס אַריינקומען אין אהל, און דערנאָך ״ברכה מצוי׳ בעיסה״ – אַ נס וואָס האָט זיך אָנגעזען באַלד אין איר התעסקות מיט דער "עיסה", און ערשט דערנאָך דער נס פון "נר דלוק מע״ש לע״ש", וואָס מען האָט געזען בשלימותו ערשט ביים צווייטן ער״שלא.

To resolve this, it can be explained: As mentioned, the three miracles that occurred upon Rivkah’s entering “the tent of Sarah his mother” demonstrated to Yitzchak that Rivkah resembled his mother and convinced him to marry her. Therefore, first and foremost, he had to see that her righteousness was comparable to Sarah’s.

איז דער ביאור אין דעם:

וויבאַלד אַז דער ענין פון "האהלה שרה אמו" האָט געבראַכט דעם "ויקח את רבקה גו׳ לאשה", ווייל דורך דעם האָט זיך אַרויסגעוויזן אַז זי איז גלייך צו שרה אמו, איז דאָך פאַרשטאַנדיק אַז לכל לראש ובעיקר איז דאָ נוגע דער פארגלייך אינעם פּרט פון צדקות וכו׳ –

Therefore, Rashi first mentions the miracle that her Shabbos “lights burned from one Shabbos eve to the next,” i.e., a miracle involving a mitzvah Rivkah performed. This expressed her unique virtue, her righteousness in the observance of a mitzvah.45

און דערפאַר ברענגט רש״י צום ערשטן דעם נס פון "נר דלוק מע״ש לע״ש", ד.ה. אַ נס אין אַ מצוה וואָס זי האָט געטאָן, וואָס דערביי ווערט אַרויסגעבראַכט איר מעלה, איר צדקות אין קיום המצוהלב;

Afterwards, Rashi mentions the miracle of “blessing being found in the dough” because that is also associated with Rivkah’s activities, but not associated with a mitzvah. And finally, Rashi speaks of the miracle that “a cloud was attached to the tent,” which is not connected to a mitzvah or with any of the actions she performed.

נאָכדעם קומט דער נס פון "ברכה מצוי׳ בעיסה", וואָס איז אויך פאַרבונדן מיט אירע פעולות, אָבער שוין ניט אין צוזאַמענהאַנג מיט אַ מצוה;

און ערשט דערנאָך אַ נס אין אַ זאַך וואָס איז שוין אויסער פון אירע פעולות – ״ענן קשור על האהל״ – ניט אין אַ מצוה און אויך ניט אין אַ פעולה וואָס זי האָט געטאָן.

The Power of a Three-Year-Old’s Shabbos Candles

Embedded in Rashi’s commentary is an extraordinary message:

ו

פון די ענינים מופלאים פון דעם פרש״י:

As mentioned, Yitzchak married Rivkah only after he saw that her Shabbos lights burned from Friday afternoon until Friday afternoon. We see from this that Rivkah began kindling Shabbos lights even before she was married.46

וויבאַלד אַז "ויקח את רבקה וגו׳" איז געווען ערשט נאָכדעם ווי ער האָט ביי איר געזען "נר דלוק מע״ש לע״ש" ווי גערעדט פריער, זעט מען דערפון אַז די הנהגה פון רבקה׳ן איז געווען צו צינדן נרות שבת קודש אויך פאַר דער חתונהלג.

Furthermore, according to Rashi,47 when Rivkah married, she was only three years old and a child of that age is not obligated by Scriptural Law to observe mitzvos. Nevertheless, she fulfilled the mitzvah of kindling Shabbos lights.48 Moreover, Yitzchak seeing Rivkah kindling Shabbos lights served as a fundamental indication to him that Rivkah was comparable to “Sarah his mother” and a sign for him to decide to marry her.

נאָכמער: לויט דעת רש״ילד איז דאָך רבקה בשעת דער חתונה געווען דריי יאָר אַלט, אין דעם עלטער ווען ס׳איז נאָך ניטאָ דער חיוב פון מצות, און פונדעסטוועגן האָט זי שוין דעמאָלט מקיים געווען די מצוה פון הדלקת נרותלה.

Moreover, even if Rivkah had not kindled Shabbos lights, there would have been Shabbos lights in the home, because Avraham would have kindled them. This is a necessary conclusion, since Avraham observed the entire Torah, including also the Rabbinic mitzvos, as Rashi states.49 The law50 is that if, for whatever reason, there is not a woman at home who kindles Shabbos lights, the man of the home must kindle them. It must thus be presumed that from the time Sarah passed away, Avraham (and) Yitzchak kindled Shabbos lights51 every Friday.52

ויתרה מזו – דאָס איז געווען אַן ענין (וסימן) עיקרי אויף צו מברר זיין אַז הרי היא שרה אמו, און צו מחליט זיין אויף "ויקח גו׳ לו לאשה". און בפרט אַז דאָ איז דאָך ניט געווען דער פאַל וואָס אָן איר ליכט צינדן וואָלט קיין שבת־ליכט נישט געברענט אין שטוב, וואָרום אברהם אבינו האָט דאָך מקיים געווען כל התורה כולה, אויך די מצות דרבנן (ווי רש״י ברענגט עס אַראָפּלו); און דער דיןלז איז, אַז אויב די פרוי בענטשט ניט קיין ליכט בע״ש (מאיזה טעם שיהי׳) דאַרף דאָס טאָן דער מאַן. דאַרף מען דאָך אָננעמען, אַז פון זינט שרה איז נפטר געוואָרן האָט אברהם (ויצחק) געצונדן ליכטלח יעדער ערב שבתלט.

Nevertheless, Rivkah did not content herself with the candle lighting of Avraham even though he was an adult and was obligated to perform those mitzvos that could then be performed. Rather, she lit the candles herself, although she was still a minor, indeed, only three years old.

און פונדעסטוועגן האָט זיך רבקה ניט באַנוגנט מיטן ליכט־צינדן פון אברהם אבינו (וואָס ער איז געווען אַ גדול און מחוייב במצות דשייכות אז), נאָר זי האָט אַליין געצונדן ליכט, כאָטש זי איז דעמאָלט געווען אַ קטנה בת ג׳ שנים.

This narrative provides clear instruction (regarding a matter mentioned very frequently):53 Not only should unmarried young women who are obligated to observe mitzvos light Shabbos candles, but even young girls, beginning from the age of three, who are as of yet not Scripturally obligated in Torah observance, should do so.54 As long as they reach the age when they understand the significance of kindling a Shabbos light, they should be trained55 to perform this mitzvah. Even when her mother or another woman lights Shabbos candles at home in fulfillment of the obligation to do so, a young girl should also light.

דערפון האָט מען אַ קלאָרע הוראה (בהתאם צו דעם וואָס מ׳האָט שוין פיל מאָל גערעדטמ) אַז ניט נאָר בנות מצוה פאַר דער חתונה דאַרפן בענטשן נרות שבת, נאָר אַז אויך קליינע מיידלעך אָנהויבנדיק פון דריי יאר אַלט (וואָס זיינען נאָך ניט מחוייב במצות)מא, אויב זיי זיינען שוין שייך צו פאַרשטיין די באַדייטונג פון הדלקת נר שבת, דאַרף מען זיי מחנך זייןמב אין דער מצוה פון הדלקת נש״ק – אויך דאַן ווען אין הויז איז דאָ די מוטער (אָדער אַנדערע) וואָס צינדטליכט אַלס "מצווה ועושה" (אַזאַ וואָס איז מחוייב דערין על פי דין).

True, at that age, Rivkah was far more mature than an ordinary three-year-old.56 This is reflected in the fact that Eliezer chose her for Yitzchak based on her conduct. This was also why her consent was necessary for her marriage to Yitzchak. As Rashi states,57 her story is the basis for the law, “A woman” – here, our Sages are referring to an adult woman – “may not be married without her consent.”58

Nevertheless, since at that time, Rivkah was only three years old – many years before her becoming bas mitzvah –according to Torah Law,59 her status was still that of a minor.60

און הגם אַז רבקה איז דאַן, באַ אירע דריי יאָר, געווען אַ סך מער בת־דעת ווי דאָס איז אַ מיידל סתם אין דעם עלטערמג – ווי מען זעט עס קלאָר פון די פּאַסירונגען מיט אליעזר׳ן, וואָס האָט מדייק געווען אין אירע מעשים [און דערפאַר טאַקע האָט זיך געפאָדערט איר דעת, איר צושטימונג צום שידוך, און ביז, ווי רש״י זאָגט פריערמד, אַז מ׳לערנט דערפון אַרויס אַז "אין משיאין את האשה (סתם, אַ גדולהמה) אלא מדעתה״] – וויבאַלד אָבער זי איז נאָך פאָרט געווען ניט מער ווי דריי יאָר אַלט (אַ סך צייט פאַר בת מצוה), האָט זי דאָך (ע״פ דין תורה*מה) געהאַט נאָך דעם דין פון אַ קטנהמו.

What Avraham Couldn’t Do

There is another remarkable dimension to this narrative. As mentioned before, surely Avraham our Patriarch also kindled Shabbos lights every Friday. The Torah relates that, at that stage in life, Avraham was “advanced in years, and G‑d blessed Avraham in all matters.”61 Certainly, that included spiritual matters. Nevertheless, neither his nor Yitzchak’s kindling of Shabbos lights caused them to burn from Friday afternoon to Friday afternoon.62That miracle was manifest specifically when Sarah kindled her Shabbos lights, and afterwards, when Rivkah began doing so as a three-year-old girl.

ז

נאָך אַן ענין נפלא זעט מען אין דעם:

ווי געזאָגט, האָט דאָך געוויס אברהם אבינו אַליין געצונדן ליכט יעדער ע״ש [און די תורה איז מעיד אַז ער איז געווען "בא בימים וה׳ ברך את אברהם בכל"מז, וואָס דאָס מיינט דאָך זיכער אויך (אָדער – וכל שכן) אין רוחניות], און פונדעסטוועגן איז אין זיין (ווי אין יצחק׳ס) הדלקה ניט געווען דער ענין נפלא פון "נר דלוק מע״ש לע״ש"מח – ווי דאָס איז געווען ביים ליכט־צינדן פון שרה און דערנאָך ביי רבקה ווען זי האָט אָנגעהויבן צינדן ליכט צו דריי יאָר.

Here, we see the great power possessed by every Jewish girl or woman, even a young child of the age of three, when she kindles Shabbos lights. Every Jewish girl is a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah, and through her kindling Shabbos lights, her home is illuminated throughout the entire week. Her candles continue to shed light until the next Friday afternoon.

און דאָ זעט מען דעם געוואַלדיקן כח וואָס ליגט אין דער מצוה פון הדלקת הנרות אפי׳ פון גאָר קליינע דריי־יאָריקע אידישע מיידעלעך, וואָס יעדע אידישע טאָכטער ווערט אָנגערופן: בת שרה רבקה רחל ולאה, אַז דורך אירער הדלקת הנר ווערט באַלויכטן דאָס גאַנצע הויז במשך פון אַ גאַנצער וואָך, ביז דעם קומענדיקן ע״ש.

True, there is a difference between the Shabbos lights kindled by Sarah and Rivkah and the Shabbos candles Jewish women and girls light on Friday afternoons today. Sarah’s and Rivkah’s Shabbos lights illuminated the physical environment in their homes with visible light and, miraculously, that light continued to shine for the entire week, until the coming Friday afternoon.

דער אונטערשייד איז אין דעם, וואָס די נרות וואָס שרה און רבקה האָבן געצונדן האָט זייער ליכטיקייט געפּועלט און באלויכטן אָפענערהייט די גשמיות פון שטוב, וויבאַלד דער גשמיות׳דיקער נר האָט (בדרך נס) געברענט מע״ש לע״ש;

By contrast, when a Jewish woman or girl lights Shabbos candles today, the light her candles generate does not remain visible to eyes of flesh for that length of time. Nevertheless, in truth, the same phenomenon prevails in the spiritual realm. Since “the actions of the Patriarchs are a sign for their descendants”63 and empower all those descendants to emulate them, every woman or girl who is a descendant of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah is endowed with the potential that the light generated by the mitzvah of her kindling Shabbos candles will have an effect on her home throughout the entire week.

אָבער בפנימיות הענינים איז דאָס אַזוי ביי יעדערער וואָס בענטשט ליכט. הגם אַז בעיני בשר זעט מען דאָס ניט, וואָרום – וויבאַלד אַז "מעשה אבות" איז אַ "סימן" און אַ נתינת כח ל״בנים"מט – האָט יעדערע, וואָס איז בת שרה רבקה וכו׳ דעם כח אַז די מצוה ליכטיקייט פון איר שבת־ליכט זאָל פועל זיין אויף דער גאַנצער וואָך.

Untainted Virtue

There is a unique virtue in young girls lighting the Shabbos candles: Our Sages highlight64 the virtue of the Torah study of young children and state that the existence of the world depends on it because their voices are untainted by sin. A similar concept applies to the kindling of Shabbos lights by young girls. Their hands are not tainted by sin.

ח

נאָך אַן ענין נפלא – דוקא בהדלקת נרות פון קטנות: בשעת חז״ל זיינען מפליא דעם ענין פון הבל פון לימוד התורה אַז אויף דעם האַלט זיך די וועלט*מט – זאָגן זיי גלייך דערביי אַז דאָס איז הבל שאין בו חטא, פון תינוקות של בית רבן דוקא,

דערפון איז פאַרשטאַנדיק בנוגע דער מעלה פון דער הדלקה ועשיית היד שאין בו חטא דוקא.

This concept requires further explanation, since it seemingly applies with regard to all mitzvos and practices performed by children as part of their Jewish education. As such, we must understand why we do not find any of the sacred texts speaking to this point.

עפ״ז איז אָבער צ״ע: די אויבענדערמאָנטע מעלה איז דאָך ביי אַלע מצות וענינים וואָס קטנים וקטנות טוען מצד חינוך – ולא אשתמיט בספרים מבאר זיין בזה?!

So the Home Will Shine

The reason why the Shabbos lights of Sarah and Rivkah – and similarly, those of their descendants, all Jewish women and girls in every age – burned for an entire week, while those of Avraham and his male descendants did not, can be explained as follows: Our Sages ask rhetorically,65If a man brings home wheat, can he chew the wheat?” and explain that it is the task of a woman, her husband’s partner, to take the kernels of wheat or the other products of his efforts that he brings home and prepare them in a manner that they can serve as nourishing food.

ט

דער טעם וואָס דוקא די נרות פון שרה און רבקה (און אַזוי אויך די נרות פון אַלע זייערע טעכטער – אַלע אידישע פרויען און מיידלאַך – אין אַלע צייטן) האָט געברענט מע״ש לע״ש און ניט די נרות פון אברהם (און בני ישראל בכלל), איז פאַרשטאַנדיק פון דעם מרז״לנ אַז דער ענין פון דעם מאַן באַשטייט אין דעם וואָס ער איז "מביא חטין", נאָר אין ברענגען זיי אין שטוב אַריין; און די אַרבעט, פון דער פרוי, פון "עזר כנגדו" איז צו פאַרוואַנדלען די חטים אין אַ מאכל הראוי לאדם.

In other words, the manner in which G‑d structured the world is that it is “man’s way to conquer”;66 he goes out to the world and brings sustenance to his home. However, he brings it in a raw form. A woman’s focus, by contrast, is directed inside, to what happens in her home, as it is written,67 “All the honor of the King’s daughter is within.” As the homemaker,68 she transforms what her husband brings home into nourishment for him and her family and, in this way, into nourishment for G‑d,69 as it were.

ד.ה. דער אויבערשטער האָט איינגעשטעלט די טבע פון וועלט אין אַן אופן, אַז ״איש דרכו לכבוש״נא – צו דעראָבערן זאַכן פון דער דרויסנדיקער וועלט און זיי אַריינברענגען אין זיין הויז; דאַקעגן די פרוי איז, אדרבה, "כל כבודה בת מלך פּנימה"נב – און דעריבער אַלס די עקרת הבית איז איר אויפגאַבע פּנימה – אינעווייניק, אין הויז, צו מתקן זיין און איבערמאַכן אָט די אַריינגעבראַכטע זאַכן זיי זאָלן זיין ראוי לאדם, ביז צו ראוי, כביכול לאדם העליון.

Therefore, it was not necessary that a unique miracle take place when Avraham kindled Shabbos lights. Avraham’s lifework did not involve taking care of the household needs. Accordingly, there was no need for a miracle to show how his lights illuminated his physical home in a supernatural way. This was not his mission.

און דעריבער, בשעת אברהם האָט געבענטשט ליכט, וויבאַלד ס׳איז ניט זיין תפקיד צו פאַרנעמען זיך מיט צרכי הבית, האָט דאָס ניט געדאַרפט ווירקן בריינגען אַ נס צו באַלייכטן די הויז אין גשמיות׳דיקן זין מער ווי ע״פ טבע – ניט דאָס איז זיין עבודה.

By contrast, Sarah and Rivkah – and all the daughters of Sarah and Rivkah, i.e., all Jewish women throughout the ages – were entrusted by G‑d with the mission of caring for the material needs of their homes.70 They were given the mission – and empowered with the capacity – to illuminate their homes with their light for all time. Even during the ordinary weekdays, it is possible to see that theirs is a home where a descendant of Sarah and Rivkah kindled a Shabbos light.

דוקא שרה ורבקה, און נאָך זיי אַלע בנות שרה ורבקה כו׳ אַלע אידישע טעכטער, וואָס דער אויבערשטער האָט זיי געגעבן דעם תפקיד און די שליחות צו עוסק זיין אין די צרכי הביתנג, און אויפצוטאָן אויך אין די גשמיות׳דיקע ענינים פון שטוב, האָבן זיי די שליחות און דעם כח צו באַווירקן און באַלייכטן מיט זייערע נרות די גאַנצע שטוב און במשך פון דער גאַנצער צייט, אַז אין משך פון אַלע וואָכן־טעג זעט מען אַז דאָס איז אַ שטוב וואָס בת שרה ורבקה האָט אין איר אָנגעצונדן אַ נר שבת.

Toward the Ultimate Light

On this basis, it is possible – by focusing on the inner dimensions of the three miracles – to understand the order in which Rashi mentions them.

י

ע״פ הנ״ל וועט מען אויך פאַרשטיין דעם סדר פון די דריי זאַכען אין פירש״י – בפנימיות הענינים:

Our Rabbis71 state that the three miracles that Rashi mentions, “a light burned from one Shabbos eve to the next, blessing was found in the dough, and a cloud was attached to the tent,” reflect the three mitzvos that are entrusted primarily to Jewish women: the separation of challah, nidah (and Taharas HaMishpachah as a whole), and the kindling of Shabbos lights. Observing the mitzvah of kindling Shabbos lights enables “a light to burn from one Shabbos eve to the next.” Meticulous practice of the mitzvah of challah causes “blessing to be found in the dough.” And keeping the mitzvah of taharas hamishpachah conscientiously leads to “a cloud being attached to the tent.” The purity of family life draws down the manifestation of the cloud of the Shechinah (Divine presence).72

מפרשיםנד זאָגן אַז די דריי ענינים וואָס רש״י ברענגט, "נר דלוק מע״ש לע״ש ברכה מצוי׳ בעיסה וענן קשור על האהל", זיינען קעגן די דריי מצות וואָס זיינען אָנגעזאָגט געווערן (במיוחד) צו אידישע טעכטער: חלה, נדה (טהרת המשפחה) און הדלקת הנר. דורך אָפּהיטן די מצוה פון הדלקת הנר איז "נר דלוק מע״ש לע״ש", די זהירות אין מצות חלה פועל׳ט עס זאָל זיין "ברכה מצוי׳ בעיסה", און דורך דער זהירות אין מצות נדה איז מען זוכה צו "ענן קשור על האהל״ – טהרה ברענגט דעם "ענן" השכינהנה.

Rashi mentions the three miracles in the order in which a woman begins observing the three mitzvos associated with them. As soon as a girl reaches an educable age, she begins lighting Shabbos candles (which lead to “a light burning from one Shabbos eve to the next”). Later in life, when she grows older, she begins helping in the home and starts to prepare dough (leading to “blessing being found in the dough”). And afterwards, when she marries, she observes the mitzvah of taharas hamishpachah (which leads to “a cloud being attached to the tent”).

* * *

און בהתאם צום סדר הזמן פון די דריי מצות האָט רש״י אויסגעשטעלט דעם סדר פון דריי זאַכן (וואָס זיינען אָפּהענגיק פון די דריי מצות): באַלד ווי די מיידעלע קומט צום גיל החינוך הויבט זי אָן אָפּהיטן די מצוה פון הדלקת הנר ("נר דלוק מע״ש לע״ש"); שפּעטער, ווען זי ווערט עלטער און זי הויבט אָן צו העלפען אין שטוב־אַרבעט, איז זי אויך עוסקת בעיסה ("ברכה מצוי׳ בעיסה"), און נאָך שפּעטער, בעת זי האָט חתונה, איז זי דעמאָלט מקיים די מצות נדה – טהרת המשפחה ("ענן קשור על האהל").

* * *

From the above, we can appreciate the great merit brought about by the efforts that every Jewish girl should light Shabbos (and festival) candles from the time she reaches an educable age.

פון דעם אַלעם איז פאַרשטאַנדיק דער גודל הזכות וואָס ס׳איז דאָ אין דער השתדלות אַז יעדע אידישע מיידעלע, ווי נאָר זי איז הגיעה לחינוך, זאָל צינדן ליכט בכל ערב שבת קודש (ועיו״ט).

And as the Yalkut Shimoni states,73 the kindling of the Shabbos lights will bring closer the era when G‑d will show us “the lights of Zion,” with the coming of the complete and ultimate Redemption; may it come about in the immediate future.

און דורך הדלקת נר שבת וועט מען זוכה זיין, ווי ער זאָגט אין ילקוט שמעונינו, צו די נרות ציון וואָס דער אויבערשטער וועט ווייזן, בקרוב ממש בגאולה האמיתית והשלימה.

Likkutei Sichos, Volume 15, P. 163ff. (Adapted from the sichos delivered on 20 Cheshvan and Parshas Chayei Sarah, 5735 [1974])

(משיחות כ״ף מר־חשון וש״פ חיי שרה, תשל״ה)