As mentioned in the Overview,1 when the Rebbe delivered a sichah, he would navigate from subject to subject, combining insights from sources in various fields of Torah study in a free-flowing exercise of intellectual and spiritual creativity. As the sichos were prepared for publication, some were adapted to a style that conforms more closely to the accepted norms of Torah scholarship. Others – as in the case of the one to follow – were prepared more or less as delivered, preserving the spontaneous digression to tangential and diverse subjects and concepts.

The sichah focuses on the uniqueness of Avraham and Sarah, the father and mother of our people. Although there were righteous men and women who lived before them, Avraham and Sarah were singled out and chosen to initiate a new era, the two millennia of Torah.2

The Rebbe begins by analyzing our Sages’3 description of Sarah as a paradigm of a righteous person who “was perfect and whose years were perfect.” The Rebbe questions why Sarah is chosen as the exemplar of one who possessed these two qualities, what is implied by the Sages’ use of the term “perfect,” and why our Sages associated a righteous person’s inner perfection with the perfection of their years.

Rather than answer these questions immediately, the Rebbe prefaces by explaining another Midrash. The Torah describes Avraham’s uniqueness as zakein, “old,” and ba bayamim, “advanced in years.” The Midrash4 explains that the verse is highlighting Avraham’s uniqueness in that his appearance matched his chronological age. The Rebbe asks pointedly: Both elderly appearance and chronological age are ostensibly superficial qualities. Why were they chosen to express the greatness of Avraham our Patriarch?

In resolution, the Rebbe refers to different interpretations of the above terms given by our Sages. Zakein is interpreted5as referring to “one who has acquired wisdom.” Ba bayamim is interpreted6 as meaning: “He comes with all of his days,” i.e., his Divine service was integrated within the days during which he performed it, i.e., within the framework of time.

Acquiring wisdom (zakein) is fundamental to an individual’s personal development. Now, what happens within a person’s mind and heart is what is important to such development; it does not matter when or in how many days he does what is necessary to further this inner growth.

Ba bayamim, by contrast, focuses on making every day count, connecting one’s observance of the Torah and its mitzvos to each moment of time. This is significant because our world is structured according to the framework of time and space. Thus, such a connection advances the purpose of establishing a dwelling for G‑d in the lower realms, making our world – as it exists within its own parameters – a place for Divine revelation.

The Divine service of the righteous men and women who preceded Avraham and Sarah was primarily one-dimensional, concentrated on either their own spiritual development or their efforts to refine the world; there was no fusion of the two. Avraham and Sarah thoroughly coupled their personal development and fulfillment (zakein) with their achievements in this world (ba bayamim).

The Rebbe then relates these concepts to our own lives, pointing out that there are some individuals whose primary concern is to affect others and the world at large, forgoing an interest in advancing their own development. Other people, by contrast, devote their energies largely to furthering their own spiritual growth, continually focusing on their self-improvement, even though doing so isolates them somewhat from others. Avraham teaches us to invest effort in both paths, to focus seriously on spiritual growth, while simultaneously seeking to affect our surrounding environment and the people among whom we live.

The Rebbe further clarifies that, while occupying oneself in both thrusts is important, Chassidus places greater emphasis on the drive to refine the world at large. The reason is that such efforts express G‑d’s intent for a dwelling in this world, bringing G‑dliness into the lowest and most material dimensions of existence.

The Rebbe does not leave these concepts in the realms of theory, but rather emphasizes their application. In that vein, he explains that all of us have certain mitzvos that we observe faithfully, as part of the routine of our lives. Nevertheless, we all have certain mitzvos regarding which our observance fluctuates from time to time, and we must apply greater effort to assure that we observe them in the desired manner.

The emphasis on ba bayamim, relating to matters that are subject to change, teaches that it is in these areas where our efforts should be concentrated. As stated in the writings of the Arizal, every soul has a specific mission with distinct goals that it is destined to accomplish, and through this, it carries out the purpose for which it descended into this world. The very fact that a person finds it difficult to carry out certain matters indicates that his mission primarily involves these matters. Since they are integral to the fundamental purpose with which this person was charged, his yetzer hara (evil inclination) presents him with the greatest challenges to prevent their fulfillment. Even though there is a possibility for change in these areas and the person may feel himself wavering, his inner resolve can enable him to maintain constancy and attain the rung of ba bayamim.

On this basis, the Rebbe resolves the questions he asked regarding Sarah’s perfection. “Perfection” refers to a comprehensive approach to Divine service that couples both of the paths of Divine service described above and enables a person to express his or her inner perfection through involvement in matters that are subject to change.

As paradigms of excellence in both of these thrusts of service and pioneers in their integration, Avraham and Sarah provide their descendants with examples to emulate. And, as the father and mother of our people, they endow each of us with the inner potential to carry out their legacy and convey it to coming generations.

A Perfect Woman


The Midrash7 associates the verse,8 “And Sarah’s life was 127 years...,” with the quote,9 “G‑d knows the days of the perfect ones,” and explains, “Just as they (the righteous)10 are perfect (temimim), so too their years are perfect.” The Midrash continues by citing Sarah as an example of one whose years were complete; there was nothing lacking in the years which she was allotted.


אויפן פּסוק "ויהיו חיי שרה וגו׳", ברענגט דער מדרשא דעם פסוקב "יודע ה׳ ימי תמימים וגו׳", און ער טייטשט: "כשם שהן תמימים כך שנותם תמימים" (פּונקט ווי זיי (די צדיקים – דערמאָנט אין פּסוק פאַר דעם) זיינען גאַנצע, אַזוי זיינען אויך זייערע יאָרן גאַנצע). און דער מדרש ברענגט דערויף אַ דוגמא פון שרה׳ן, וואָס אירע יאָרן זיינען געווען תמימים, פון די יאָרן וואָס מען האָט איר באַשטימט האָט גאָרניט געפעלט.

The question arises: Both before and after Sarah, there were many righteous men and women whose “years were perfect.” Why is Sarah chosen as the paradigm?

דאַרף מען פאַרשטיין: עס זיינען דאָך געווען אַ סך צדיקים און צדקניות פאַר שרה׳ן און נאָך שרה׳ן, וואָס אויך זייערע יאָרן זיינען געווען תמימים. – פאַרוואָס ברענגט ער אַ דוגמא דוקא פון שרה׳ן?

A simple answer is that since other righteous men and women continuously fulfilled the charge,11 “You shall serve G‑d your L‑rd,” they were rewarded with the fulfillment of the promise stated immediately thereafter in the Torah,12 “I will fill the span of your days,” i.e., they were granted a long and full life. It is self-understood that such a person’s years are perfect. By contrast, having a certain number of years taken from the lifetime of a righteous man for an incidental reason13 would appear to indicate that that person was not given the full measure of life for which he was destined. Nevertheless, even though Sarah passed away before her time because of an external factor – her soul expired when she was told of the binding of Yitzchak14 – “her years were perfect.” Since this is a unique phenomenon, her example is cited to illustrate this concept.

אין פשטות קען מען ענטפערן: אַלע צדיקים, וויבאַלד זיי האָבן מקיים געווען דעם "ועבדתם את ה׳ אלקיכם", זיי האָבן שטענדיק געדינט דעם אויבערשטן, האָט זיי אויך דער אויבערשטער פאַר דעם צוריק־געצאָלט מיט דער ברכה וואָס שטייט דערבייג, "את מספּר ימיך אמלא", ער האָט זיי געגעבן גאַנצע, פולע יאָרן. איז קיין חידוש ניט אַז זייערע יאָרן זיינען געווען תמימים (און ביי די צדיקים, וואָס צוליב אַ זייטיקער סיבה האָט מען אַראָפּגענומען פון זייערע באַשטימטע יאָרן, האָט ביי זיי טאַקע געפעלט פון זייער פולער צאָל יאָרן)ד, אָבער שרה, וואָס איז נפטר געוואָרן פּלוצלונג צוליב אַ זייטיקער סיבה – "פּרחה נשמתה" פון דער בשורה פון עקידת יצחקה – איז עס אַ חידוש, אַז פונדעסטוועגן זיינען אירע יאָרן געווען גאַנצע.

Nevertheless, since the lessons taught by the Torah are extremely precise, it is unlikely that this is the only reason the Midrash associates this idea with Sarah. Indeed, the reason stated above – that her days were full despite the fact that she died before her time – does not contribute anything to our understanding of this association. On the contrary, the association made by the Midrash implies that the concept of “complete years” shares more of a connection with Sarah than with other righteous people.

וויבאַלד אָבער אַז ענינים אין תורה זיינען זייער בדיוק, מוז מען זאָגן אַז דאָס וואָס דער מדרש ברענגט די דוגמא פון שרה׳ן, איז עס ניט בלויז צוליב דער נייעס וואָס אין דעם, אַז אַ זייטיקע סיבה האָט ניט אָנגערירט דעם ענין פון שנותם תמימים (וואָס דאָס גיט דאָך ניט צו בהבנת הענין עצמו), נאָר אויך, ובעיקר, צוליב דעם וואָס דער תוכן הענין פון "שנותם תמימים" האָט אַ ספּעציעלע שייכות צו שרה׳ן, מערער ווי צו אַנדערע צדיקים.

Another question arises: What is the reason the righteous are described as “perfect”? It could not be to indicate that they are perfect in their observance of the 613 mitzvos, for this can be inferred by the very word “righteous.” This understanding applies even according to the simple meaning of the term; how much more so is it true when taking into consideration the meaning of the term “righteous” as described in Tanya.15

By using the term “perfect,” the Midrash appears to be pointing to an additional attribute that the righteous possess, aside from their observance of mitzvos. What is this quality of “perfection”?

אויך דאַרף מען פאַרשטיין, וואָס מיינט דער מדרש מיט די ווערטער "הן (די צדיקים) תמימים". מ׳קען ניט זאָגן אַז ער מיינט זייער מקיים זיין תרי״ג מצוות – ווייל דאָס איז דאָך פאַרשטאַנדיק פון דעם וואָס זיי ווערן גערופן צדיקים, אפילו לויט דעם פּירוש הפּשוט פון דעם נאָמען צדיק, ובפרט ווי דער תואר צדיק ווערט ערקלערט אין תניאו. דערפון וואָס דער מדרש באַנוצט דאָ דעם תואר תמימים איז אַ באַווייז אַז ער מיינט דאָ נאָך אַ מעלה, אין צוגאָב צו זייער קיום המצוות. דאַרף מען פאַרשטיין וואָס איז די מעלה פון "הן תמימים".

Selections from Likkutei Sichos - Bereishit (SIE)

Insights into the Weekly Parshah by the Lubavitcher Rebbe selected from the Likkutei Sichos series.

A further point: When the Torah associates two concepts, the implication is that the connection between the two is not merely a chance association, but that the two concepts share an intrinsic connection, or that one concept leads to the other. So when the Midrash says, “Just as they are perfect, so too their years are perfect,” it is hinting that the perfection of the righteous shares an inner connection with, or leads to, the perfection of their years.

This is difficult to understand. On the surface, the very fact that these individuals are righteous and have carried out their Divine service in observing the mitzvos is sufficient reason for “their days to be perfect.” (As stated above, the promise to “fill the span of your days” is granted as a reward for continuous Divine service.) It is thus necessary to understand why the Midrash associates the perfection of a righteous person’s years specifically with the perfection of the righteous person himself.

נאָך אַ זאַך: ווען די תורה פאַרגלייכט צוויי ענינים, איז עס ניט צוליב אַ צופעליקע שייכות, נאָר ווייל איין ענין איז פאַרבונדן אָדער איז אַ סיבה אויפן צווייטן. דערפאַר, וויבאַלד דער מדרש זאָגט "כשם שהן תמימים כך שנותם תמימים", איז דערפון פאַרשטאַנדיק אַז "הן תמימים" איז שייך אָדער ברענגט צו דעם אַז ס׳זאָל זיין "שנותם תמימים". לכאורה, דאָס וואָס זיי זיינען געווען צדיקים, און זיי האָבן געטאָן זייער עבודה אין קיום המצוות, איז אַ גענוגנדע סיבה צו "שנותם תמימים" (און ווי אויבן דערמאָנט, אַז דורך "ועבדתם את ה׳ אלקיכם" האָט מען דעם שכר פון "את מספּר ימיך אמלא"), דאַרף מען פאַרשטיין, ווי אַזוי פאַרבינדט עס דער מדרש דוקא דערמיט וואָס זיי זיינען געווען תמימים?

Is Advanced Age Avraham’s True Greatness?


The above questions can be resolved by referring to the comments of the Midrash on another verse in this Torah reading. On the verse,16 ואברהםזקןבאבימים, “Avraham was old, advanced in years,” the Midrash comments:17 “There are men who are old, but who are not advanced in years, and others who are advanced in years, but are not old. In Avraham’s instance, his age paralleled his advancement in years, and his advancement in years paralleled his age.”


אין דער זעלבער סדרה זאָגט דער מדרשז אויפן פּסוק "ואברהם זקן בא בימים": "יש לך אדם שהוא בזקנה ואינו בימים, בימים ואינו בזקנה, אבל כאן זקנה כנגד ימים וימים כנגד זקנה״, – אַז ס׳קען זיין אַ מענטש וואָס האָט בלויז איינע פון די ביידע, אָדער "זקן" אָדער "בא בימים", אָבער אברהם האָט געהאַט ביידע: "זקן" און "בא בימים".

There are commentaries to the Midrash18 who interpret its words simply: There are times when a person appears elderly although he is not advanced in years. For example, Rabbi Elazar ben Azariah looked like a seasoned Sage, despite the fact that he was only eighteen.19 And conversely, there are men who are advanced in years but who appear much younger. In Avraham’s instance, his appearance matched his chronological age.

די מפרשי המדרש, וואָס טייטשן אין פּשטות, לערנען דאָ דעם פּשט, אַז עס קען געמאָלט זיין אַז אַ מענטש זאָל זיין "זקן" און דאָך ניט "בא בימים״ – ווי ר׳ אלעזר בן עזרי׳ וואָס איז געוואָרן אַ "זקן" צו אַכצן יאָרח – און ס׳קען אויך זיין "בא בימים" אָן "זקנה", אַז זייענדיק אַלט אין יאָרן איז ער יונג לויטן אויסזען.

This interpretation is somewhat problematic, because both an elderly appearance and chronological age are ostensibly superficial qualities. Why were they singled out as expressions of the greatness of Avraham our Patriarch?

“Avraham possessed singular uniqueness,”20i.e., in a world of idolaters, he was the only one who worshipped one G‑d. It was he who “began to illuminate,”21 spreading G‑dly light throughout the world. Avraham ushered in a new epoch in the world’s spiritual history – the two millennia of Torah22 – by teaching and disseminating Torah. Why then did the Torah choose to associate his uniqueness with chronological age and an elderly appearance? The fact that the Torah nevertheless does make such an association indicates that there is indeed something about the two qualities of “old” and “advanced in years” that expresses the uniqueness of Avraham’s greatness.

לויט דעם פּירוש איז ניט פאַרשטאַנדיק: לכאורה זיינען די צוויי מעלות – "זקן" און "בא בימים" – אויסערלעכע זייטיקע מעלות וואָס דריקן ניט אויס די גרויסקייט פון אברהם אבינו: ״אחד הי׳ אברהם״ט (דער איינציקער אין זיין צייט וואָס האָט געדינט צו ה׳ אחד); דער ערשטער ש״התחיל להאיר"י, וואָס האָט אָנגעהויבן באַלייכטן די וועלט מיט ג־טלעכקייט; אברהם אבינו איז געווען דער מיט וועמען עס האָט זיך אָנגעפאַנגען די תקופה פון "שני אלפים תורה"יא (צו לערנען און פאַרשפּרייטן תורה אין וועלט). פון דעם אָבער וואָס די תורה באַצייכנט אברהם׳ען מיט די צוויי מעלות, איז פאַרשטאַנדיק, אַז אין זיי דריקט זיך אויס די באַזונדערע גרויסקייט פון אברהם אבינו.

Spiritual, Rather than Material Attributes


Our Sages have offered interpretations for both the terms the Torah uses: זקן, zakein, “old,” and באבימים, ba bayamim “advanced in years.” זקן, zakein, is interpreted23 as זהשקנהחכמה, “one who has acquired wisdom.” Ba bayamim is interpreted24 as meaning, “He comes with all of his days,” i.e., there was not a single day in which Avraham did not observe mitzvos. (This refers, of course, to the mitzvos as they existed before the Giving of the Torah.)


די מעלות פון "זקן" און "בא בימים" טייטשן רז״ל: ״זקן - זה שקנה חכמה"יב (זקן ווערט גערופן דער וואָס "קויפט" חכמה); "בא בימים״ – ער איז געקומען מיט אַלע טעגיג, אַז עס האָט ניט געפעלט קיין איין טאָג אין וועלכן אברהם האָט ניט מקיים געווען מצוות (דאָס וואָס איז געווען מצוה אין זיינע צייטן, פאַר מתן תורה).

Thus these two characteristics refer to two distinct spiritual qualities. Zakein refers to the perfection of Avraham’s soul – that his soul acquired wisdom. Ba baya­mim refers to what he accomplished with his days – that he filled each day with mitzvos.

דאָס הייסט, אַז די צוויי מעלות טיילן זיך אין צוויי באַזונדערע סוגים: די מעלה פון "זקן" האָט צו טאָן מיט דער שלימות פון זיין נשמה, אַז ער האָט קונה געווען חכמה בנפשו. און די מעלה פון "בא בימים״ באַשטייט אין דעם וואָס ער האָט אויפגעטאָן און ממשיך געווען אין די ימים, אַז יעדן טאָג האָט ער אויסגעפילט מיט מצוות.

The intent is not merely that Avraham performed many mitzvos, but to indicate that each of his days wasfilled with mitzvos. Were the purpose only to say that mitzvos contributed to his personal development, it would not make any difference whether he had fulfilled these mitzvos during every one of his days, or he had performed the same number of mitzvos on one day. For with regard to the effect these mitzvos had on his soul, the same total amount of mitzvos are involved. Therefore, one must say that the attribute of ba bayamim refers to what a person accomplishes during each of his days, i.e., within the framework of time. Therefore, the Midrashclarifies that each day was filled with mitzvos.

דערמיט איז פאַרשטאַנדיק דער דיוק "בא בימים", אַז יעדער טאָג איז אָנגעפילט מיט מצוות: ווען דער קיום המצוות וואָלט געווען נוגע נאָר צו דער שלימות פון זיין נשמה, וואָלט דאַן ניט געווען קיין אונטערשייד צי ער איז מקיים יעדן טאָג באַזונדער מצוות, אָדער ער איז מקיים די זעלבע צאָל מצוות במשך פון בלויז איין טאָג פון די אַלע טעג, ווייל אין שייכות צו זיין נשמה האָט ער דאָך אַלץ די זעלבע צאָל מצוות. מוז מען דעריבער זאָגן, אַז די מעלה פון "בא בימים" איז צו אויפטאָן אין די טעג, דערפאַר איז דאָ באַוואָרנט געוואָרן אַז יעדער טאָג איז געווען מלא מיט מצוות.

Two Directions for Growth


Fundamentally, the difference between the Torah and its mitzvos is25 that the Torah is G‑d’s wisdom, an intellectual and spiritual entity. When a Jew studies the Torah, he refines his mind and adds to his spiritual fulfillment. Mitzvos, by contrast, are enclothed in material existence. Their performance is not intended primarily for the development of a person’s soul, but rather to illuminate the material dimensions of the world at large, and in this way transform it into a dwelling for G‑d.


די ערקלערונג פון דעם ענין: דער אַלגעמיינער אונטערשייד צווישן תורה און מצוות איזיד, וואָס תורה – חכמתו של הקב״ה – איז שכל ורוחניות, און דורך דעם וואָס אַ איד לערנט תורה קומט צו שלימות אין זיין נפש; מצוות זיינען אָנגעטאָן אין גשמיות׳דיקע זאַכן, איז זייער ענין בעיקר ניט אַזוי צוליב דער שלימות פון זיין נפש נאָר צוליב באַלייכטן די גשמיות׳דיקע וועלט, מאַכן פון וועלט אַ דירה לו יתברך בתחתונים.

Therefore, when speaking about wisdom (i.e., the Torah), our Sages use the expression, “one who has acquired wisdom,” focusing on the person’s spiritual attainment. The intent is to underscore that the person brought the Torah’s wisdom into his soul. When, however, the Torah speaks aboutthe performance of mitzvos, it uses the expression ba bayamim, implying that the person’s energy is directed outward; through his observance of mitzvos, he refines the world. And this involves the passage of time – a fundamental aspect of our material realm – as indicated by the expression “advanced in years.”

דערפאַר, ווען עס רעדט זיך וועגן חכמה (תורה), איז דער לשון "שקנה חכמה", ער האָט אַריינבאַקומען חכמה פון תורה בנפשו; און ווען עס רעדט זיך וועגן מצוות, איז דער לשון ״בא בימים", דורך קיום המצוות האָט ער אויפגעטאָן אַ זיכוך אין עולם הזה, וואָס וועלט איז אין דעם גדר פון זמן, "ימים".

There is another point underscored by the use of an expression involving time. Time implies change. True, there are some material entities which remain unchanged, e.g., the heavenly bodies, the sun and the stars, which are “as strong as they were on the day they were created.”26 Even on earth, there are entities that have been endowed with a measure of eternality, e.g., the Sanctuary,27 the ark and the anointing oil28 made by Moshe are everlasting. Although presently they are entombed, they will emerge again in the Era of the Redemption.

G‑d’s principal intent, however, is that a dwelling for Him be established in this material world,29 within the lowest aspects of the physical realm, i.e., those aspects subject to the changes wrought by time. This is implied by the expression “advanced in years.” Avraham worked with his years, those aspects of material existence that undergo change over time.

און מיט דעם דיוק פון לשון "ימים" מיינט ער צו אונטערשטרייכן אַזאַ גשמיות וואָס איז אונטערגעוואָרפן די ענדערונגען פון זמן (וואָס שינויים איז דער עיקר ענין פון זמן). ווייל עס זיינען פאַראַן גשמיות׳דיקע זאַכן וואָס זיינען "חזקים כיום הבראם"טו, ווי די צבא השמים, די זון, די שטערן אא״וו, וואָס זמן ווירקט ניט קיין ענדערונגען אין זייער חוזק, זיי זיינען אַלעמאָל אַזוי שטאַרק ווי אין טאָג פון זייער באשאַפן. און אויך אין ארץ זיינען פאַראַן זאַכן וואָס זיינען נצחיים, ווי דער משכןטז, ארון און שמן המשחהיז וואָס משה רבינו האָט געמאַכט, וואָס זיינען באַהאַלטן געוואָרן און זיינען אייביק גאַנץ. אָבער דער עיקר כוונת הבריאה איז צו מאַכן אַ דירה פאַר דעם אויבערשטן בתחתונים, "שאין תחתון למטה ממנו"יח, אין די גאָר נידעריקסטע ענינים פון עולם הזה וואָס פאַלן אַרונטער די שינויים פון זמן. וואָס דאָס איז די הדגשה פון בא בימים.

Working With Oneself and With Others


Based on the above, we can understand how unique it was that Avraham’s chronological age paralleled his advancement in years. The implication is that his personal development and fulfillment (zakein) was thoroughly coupled with his achievements in this world (ba bayamim). These are two very different – and to a certain degree opposite – thrusts, and not everyone is able to combine them.

For example, the text Maggid Meisharim30 relates that Rav Yosef Caro was told that he had merited to die as a martyr, and to be burnt al Kiddush HaShem, for the Sanctification of G‑d’s Name. Afterwards, however, because of an incidental factor, he was actually not granted this opportunity.


דאָס איז געווען די גרויסקייט פון אברהם אבינו, וואָס ביי אים זיינען געווען צוזאַמען ביידע מעלות: "בזקנה" (אייגענע שלימות) און "בימים" (אויפגעטאָן אין וועלט), כאָטש די צוויי זאַכן זיינען פון צוויי גאַנץ באַזונדערע, קעגנגעזעצטע סוגים, און ניט אַלע קענען האַלטן ביי ביידע מדריגות צוזאַמען. עס ווערט דערציילט אין ספר מגיד מישריםיט, אַז מ׳האָט צוגעזאָגט דעם בית יוסף אַז ער וועט זוכה זיין צו פאַרברענט ווערן אויף קידוש השם. אָבער מצד אַ געוויסער סיבה האָט ער לפועל דערצו ניט זוכה געווען.

Understandably, had he died a martyr’s death, he would have reached the peak of personal spiritual development (zakein). However, he would not have been able to compose the Shulchan Aruch, the text which serves as the guideline for Jewish law for all Jewish people, and the virtue of composing that text would have been given to another individual. In actuality, however, Rav Yosef Caro did author the Shulchan Aruch. He thereby made a contribution to the world at large (ba bayamim), but achieved this at the expense of having martyrdom withheld from him. For himself, his personal spiritual development would have been crowned by such self-sacrifice and, for this reason, being denied that was considered a punishment.

איז פאַרשטאַנדיק, אַז אויב ער וואָלט זוכה געווען צו אומקומען אויף קידוש השם, – וואָס דאָס איז אַן ענין וואָס איז נוגע צו זיין נפש (זקן) – וואָלט ער ניט געהאַט די מעגלעכקייט צו מחבר זיין דעם שולחן ערוך, שממנו יצאה הוראה לכל ישראל (און עמעצער אַנדערש וואָלט דאַן מחבר געווען דעם שולחן ערוך); און לפועל האָט ער טאַקע מחבר געווען דעם שולחן ערוך – ער האָט אויפגעטאָן אין וועלט (בא בימים) – אָבער ער האָט ניט זוכה געווען צו מסירות נפש, וואָס צו שלימות פון זיין נפש איז דאָס געווען מערער נוגע און דעריבער איז דאָס פאַררעכנט אַלס אַן עונש פאַר אים.

In Avraham’s instance there was no such dichotomy. He possessed the quintessence of both virtues. His personal attainments and his achievements in spreading G‑dly light in the world were perfectly coupled. For this reason, the Midrash singles out Avraham as the one who began to illuminate the world.31

אָבער ביי אברהם אבינו זיינען געווען ביידע מעלות בשלימות, סיי אין דער עבודה מיט זיך און סיי אין דער עבודה פון באַלייכטן די וועלט, ווי געבראַכט פריער פון מדרש, אַז אברהם "התחיל להאיר".

The Trailblazer of the Torah’s Path


The above also enables us to understand the statement of our Sages that Avraham’s Divine service began “the two millennia of Torah.” As reflected in the expression32 “The deeds of the Patriarchs are a sign for their descendants,” the Divine service of the Patriarchs, and particularly of Avraham, the first of the Patriarchs, prepared the world for the Giving of the Torah.33


על פי זה וועט מען אויך פאַרשטיין דעם פריער־געבראַכטן מאמר פון גמרא, אַז פון אברהם אבינו האָבן זיך אָנגעהויבן די "שני אלפים תורה", ווייל מיט דער עבודה פון אברהם׳ען האָט זיך אנגעהויבן די הכנה צו מתן תורה, ווי גערעדט כמה פעמים דעם פשט פון "מעשה אבות סימן לבנים"כ, אַז די עבודה פון די אבות – וואָס דער ערשטער פון זיי איז אברהם אבינו – איז געווען אַ צוגרייטוגג צו מתן תורה.

The new dimension of the Giving of the Torah was that it brought about a fusion between the material and the spiritual realms. To quote the illustration given by the Midrash:34

To what can the matter be likened? To a king who made a decree: the inhabitants of Rome shall not descend to Syria, and the inhabitants of Syria will not ascend to Rome.

In a similar way, when G‑d created the world, He decreed,35 “The heavens are the heavens of G‑d, and earth He has granted to man.” When He desired to give the Torah, He nullified this initial decree, saying the lower realms will ascend to the higher realms, and the higher realms will descend to the lower realms.

Before the Giving of the Torah, there was a Divine decree, separating the spiritual and the material. When G‑d gave the Torah He nullified this decree, making it possible for spirituality to be fused with material existence through the observance of the mitzvos.

דער אויפטו פון מתן תורה איז צו פאַרבינדן און פאַראיינציקן מעלה מיט מטה, ווי עס שטייט אין מדרשכא: "משל למה הדבר דומה למלך שגזר ואמר בני רומי לא ירדו לסוריא ובני סוריא לא יעלו לרומי, כך כשברא הקב״ה את העולם גזר ואמר השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם, כשביקש ליתן התורה בטל גזירה ראשונה ואמר התחתונים יעלו לעליונים והעליונים ירדו לתחתונים וכו׳״ – פאַר מתן תורה איז געווען א גזירה אַז שמים זאָלן זיין באַזונדער און ארץ באַזונדער, ד. ה. אַז רוחניות מיט גשמיות זאָלן ניט זיין פאַרבונדן, און ביי מתן תורה האָט דער אויבערשטער די גזירה מבטל געווען, און האָט געגעבן דעם כוח, דורך קיום המצוות, צו מחבר זיין און מייחד זיין שמים מיט ארץ.

The preparation for this fusion began with the Divine service of Avraham our Patriarch, and this fusion was reflected in his pioneering achievements. He coupled spiritual fulfillment (zakein) with his efforts to refine the world at large (ba bayamim).

און די הכנה צום חיבור פון מעלה און מטה ביי מתן תורה, האָט אָנגעהויבן אברהם אבינו דורך דעם וואָס אין זיין עבודה האָבן זיך פאַראייניקט דער מעלה מיטן מטה. מעלה – די עבודה וואָס איז נוגע לשלימות נשמתו (זקן); און מטה – די עבודה צו אויפטאָן אין גשמיות (בא בימים).

There were righteous men who existed before Avraham, in the two millennia of Tohu. (The Talmud uses this term to refer to the first two millennia of the world’s existence. The term Tohu means “chaos,” for these 2,000 years did not share any connection to the Giving of the Torah or even prepare for it.) The righteous men of this period lacked the drive toward fusion Avraham displayed. Their Divine service was solely one-dimensional, concentrated on either their own spiritual development or their efforts to refine the world; there was no fusion of the two.

This reflects the spiritual thrust of the emotive attributes of the world of Tohu. As explained in Chassidus,36each of the emotive attributes of Tohu shined independently, without any interrelation. As such, no attribute allowed for the expression of another. This lack of interrelation explains why Tohu is translated as “chaos.” When there is no harmony and balance between different and opposing qualities, the result is the confusion and disorder that characterizes the spiritual realm and two millennia that are referred to by this name. By contrast, the realm of Tikkun and the Torah focus on the development of harmony and peace between diverse entities, leading to stability.

To apply these concepts to our Divine service: There were righteous men whose service focused only on personal development (zakein). To cite an example from a later period, Ben Azzai did not marry, saying “My soul fiercely desires the Torah.”37 He devoted himself exclusively to Torah study and did not want anything to do with worldly matters. This runs contrary to normative practice, as the Prophet relates,38 G‑d “did not create the world for chaos, but for settled existence.”

Similarly, before Avraham’s time, there were righteous men who devoted themselves solely to efforts with others (ba bayamim).39 Avraham was the first who fused both focuses.

די צדיקים וואָס זיינען געווען פאַר אברהם אבינו, אין די "שני אלפים תוהו" (די ערשטע צוויי טויזנט יאָר פון דער וועלט־באַשאַפונג, וואָס זיינען געווען "תוהו", אָן ענין מתן תורה אפילו ניט די הכנה לזה), איז זייער עבודה געווען בלויז אין איין קו פון די צוויי סאָרטן עבודה (כידוע אַז אין מדות פון תוהוכב איז ניט געווען קיין התכללות, יעדער מדה האָט מאיר געווען באַזונדער און האָט ניט געגעבן קיין אָרט פאַר אַ צווייטער): אָדער די עבודה פון "זקן" אַליין (אַזוי ווי בן עזאי, וואָס זיין עבודה איז געווען אין אַן אופן פון תוהו ניט – לשבת יצרה, האָט ער געזאָגטכג "נפשי חשקה בתורה", ער האָט זיך אָפּגעגעבן נאָר מיט לערנען תורה און ניט געוואָלט האָבן צו טאָן מיט וועלט), אָדער די עבודה פון "בא בימים" אלייןכד. ערשט אברהם אבינו האָט פאַרבונדן אין עבודה ביידע קוים צוזאַמען.

To emphasize Avraham’s uniqueness, the Midrash highlights the factthat Avraham possessed both qualities. It is true that others, e.g., Yehoshua and David, whom the Tanach also refers to as zakein and ba bayamim,40 possessed both qualities (as cited in the Midrash). However, Avraham is singled out because he was the first to combine these traits.

It was his coupling of these two thrusts that began the two millennia of Torah. For the Torah unifies and includes different and even opposite tendencies, as Rambam states,41 “The entire Torah was given to establish peace within the world.” And “peace” implies the fusion and interrelation of influences that require harmony to be established between them.

און דערפאַר שטעלט זיך דער מדרש און ברענגט אַרויס די ביידע מעלות דוקא ביי אברהם׳ען – הגם די מעלות פון "זקן בא בימים" צוזאַמען זיינען געווען אויך ביי יהושע און דוד (ווי עס ווערט געבראַכט אין מדרש דאָרטן) – ווייל אברהם אבינו איז געווען דער ערשטער וואָס האָט איינגעשטעלט דעם דרך פון מחבר זיין ביידע קוים, און מיט אים האָבן זיך אָנגעהויבן די "שני אלפים תורה", וואָס דער סדר פון תורה איז צו פאַראייניקן און כולל זיין פאַרשידענע קוים, ווי עס שטייט אין רמב״םכה: "שכל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם" (די גאַנצע תורה איז געגעבן געוואָרן צו מאַכן שלום אין וועלט), און דער ענין פון שלום איז דאָך חיבור והתכללות פון ענינים וואָס נויטיקן זיך אין מאַכן שלום צווישן זיי.

A Single Path Is Not Enough


Like all the stories of the Torah, the narrative which relates that Avraham was “old, advanced in years” serves as a directive for our Divine service.42


אַזוי ווי אַלע סיפּורים פון תורה איז אויך דער סיפּור פון "ואברהם זקן בא בימים" אַ הוראהכו אין אונזער עבודה.

There are some individuals whose sole concern is to affect others and the world at large, forgoing interest in advancing their own development.

Others, by contrast, devote their energies solely to furthering their own spiritual growth, continually focusing on their self-improvement. This is a never-ending process, for the more a person develops himself spiritually, the more he is pained as he becomes keenly aware that he is still lacking. He feels the endlessness of his journey and the need to proceed onward. In the words of our Sages; “As one increases knowledge, one increases pain,”43i.e., the pain of knowing that there is so much more to achieve. And as one advances, one desires to progress even further, as reflected in our Sages’ statement regarding material possessions, which also applies to spiritual achievements,44 “Whoever possesses 100 desires 200.” Immersed as these individuals are in their personal growth, however, they do little to spread light to their surroundings.

עס זיינען דאָ אַזעלכע וואָס יאָגן זיך כסדר נאָר צו אויפטאָן אין וועלט און אויף דעם וואָס עס טוט זיך מיט זיי אַליין פאַרגעסן זיי; אַנדערע, ווידער, יאָגן זיך נאָר צו איינשאַפן קנינים פאַר זייער נפש, זיינען זיי כסדר פאַרנומען מיט זיך – ווייל וואָס מער קנינים נפשיים אַ מענטש באַקומט אַריין, אַלץ מער ווייטיק האָט ער דערפון וואָס עס פעלט אים נאָך, "ויוסיף דעת יוסיף מכאוב"כז, און "מי שיש לו מנה רוצה מאתים"כח (ווער עס האָט הונדערט וויל צוויי הונדערט, אויך אין קניני הנפש) – און זיי טוען ניט אויף צו באַלייכטן די סביבה אַרום זיי.

Avraham’s fusion of these qualities teaches us that every Jew must endeavor to combine both zakein and ba bayamim – individual spiritual development, and the refinement of the world in which he lives – and establish harmony between the two thrusts. For as mentioned previously, the Torah is characterized by unity and harmony.

איז אויף דעם די הוראה פון "זקן בא בימים" אַז עס דאַרפן זיין ביידע קוים צוזאַמען, ווייל ווי גערעדט פריער, איז דער סדר פון תורה יחוד והתכללות.

Creating a Dwelling for G‑d


Although there is a need to invest effort in both paths, Chassidus places greater emphasis on ba bayamim, the drive to refine the world at large. This focus can be explained according to the chassidic interpretation45 of our Sages’ statement,46 “One hour of teshuvah and good deeds in this world surpasses the entire life of the World to Come.”

The World to Come reflects the pleasure which man, a created being, experiences from the revelation of G‑dliness. As such, no matter how great that pleasure is, it is limited. Our Divine service of teshuvah and good deeds, by contrast, brings G‑d pleasure. This Divine pleasure is incomparably greater than the pleasure experienced by man, for in no way can a created being and his pleasure be equated with the Creator and His pleasure. Accordingly, even a brief moment of teshuvah and good deeds in this world far surpasses all the pleasure to be experienced in the World to Come.

In a similar vein, the Divine service associated with the quality of zakein, i.e., a person’s own spiritual development, cannot be compared with the service associated with ba bayamim, illuminating the world at large. For it is the latter service that fulfills G‑d’s intent in creation, establishing a dwelling for Him in this world. And this is what brings Him pleasure.


הגם אַז עס מוזן זיין ביידע קוים, פונדעסטוועגן לייגט חסידות מער דעם עיקר־הדגשה אויף דער עבודה פון "בא בימים".

וועט מען עס פאַרשטיין לויט דעם ווי חסידות איז מבאר דעם מאמר רז״לכט "יפה שעה אחת בתשובה ומעשים טובים בעולם הזה מכל חיי העולם הבא" (עס איז בעסער איין שעה פון תשובה און מעשים טובים אויף דער וועלט פון דעם גאַנצן לעבן וואָס מען לעבט אין עולם הבא). ווייל חיי העולם הבא ווי הויך דאָס זאָל ניט זיין, איז עס נאָר דער תענוג וואָס דער נברא האָט, אָבער פון דער עבודה אין תשובה ומעשים טובים האָט תענוג דער בורא, וואָס דער תענוג הבורא איז באין ערוך העכער פון תענוג הנברא, ווייל נברא האָט דאָך קיין שום ערך ניט לגבי בורא, און דערפאַר איז אַ סך בעסער איין שעה פון תשובה און מעשים טובים אין עולם הזה פון דעם גאַנצן תענוג אין עולם הבא. על דרך זה האָט די עבודה פון "זקן" (שלימות נפשו) קיין ערך ניט לגבי דער עבודה פון "בא בימים", וואָס דוקא דורך דער עבודה פון טאָן מיט וועלט פירט זיך אויס די כוונה פון דירה בתחתונים און דאָס ברענגט תענוג צום בורא.

For this reason, the Rebbeim always urged their followers to engage in activities that express G‑d’s intent for a dwelling in this world, in the lowest and most material dimensions of existence, thereby affecting physical entities that are subject to time and change.

דערפאַר האָבן די רביים אַזויפיל געמאָנט די אויספירונג פון דער כוונה עליונה דוקא אין ענינים תחתונים ביותר, ביז צו ענינים גשמיים וואָס פאַלן אונטער די שינויים פון זמן גאָר שטאַרק.

The Divine service which transforms this world into a dwelling for G‑d is more relevant in the present age – a time of spiritual darkness and concealment – than ever before. This is particularly true here in America, where attention is so focused on material things, which are constantly in flux. That emphasis on such things is so pervasive that every day one needs a different wardrobe;47 otherwise the person feels that he or she is lacking. It is particularly in such an environment and such a time that it is necessary to transform these constantly fluctuating material entities into a dwelling and a medium for He of Whom it is said,48 “I, G‑d, have not changed.”

דער תכלית ועיקר העבודה פון דירה בתחתונים איז אין דער הייניטיקער צייט אַ סך מער ווי אַמאָל; דוקא איצט, אין אַ זמן פון חושך והעלם, און בפרט אין דער מדינה, וואו מ׳יאָגט זיך נאָך גשמיות, נאָך אַזעלכע גשמיות וואָס שטייען אין ענדערונגען, ביז דאָס דריקט זיך אויס אפילו אויךל אין לבושים, אַז יעדן טאָג דאַרף מען האָבן אַן אַנדער לבוש, און אויב מען טוט ניט אַזוי מיינט מען אַז עס פעלט אין שלימות. איז דוקא דאָ און איצט איז דער עיקר העבודה צו מאַכן פון די ענינים וואָס שטייען ביותר אין שינויים אַ דירה און אַ כלי צו "אני הוי׳ לא שניתי"לא.

When One’s Divine Service Wavers


The Divine service associated with ba bayamim is relevant not only with regard to one’s efforts in the world at large, but with regard to one’s own self. Every Jew has certain mitzvos that he observes faithfully, as part of the routine of his life. One person will be more accustomed to fulfilling the mitzvah of charity. Another will focus on the punctiliousrecitation of the Shema, and for a third, it will be still another mitzvah. Every person has, however, certain mitzvos which he does not observe with such regularity. On the contrary, his observance of these mitzvos fluctuates from time to time, and he must apply more effort to assure that he observes them in the desired manner.


די עבודה פון "בא בימים" דאַרף זיין ניט נאָר בנוגע צו טאָן מיט אַ צווייטן, נאָר אויך בנוגע צו טאָן מיט זיך אַליין.

יעדער איד האָט געוויסע מצוות וועלכע ער איז מקיים שטאַנדהאַפטיק און דויערהאַפטיק: ביי איינעם איז עס די מצוה פון צדקה, וואָס אין איר איז ער מער איינגעוואוינט; ביי אַ צווייטן איז עס די מצוה פון קריאת שמע, וואָס אין איר איז ער שטענדיק אָפּגעהיט, און ביי אַ דריטן איז עס אַן אַנדער מצוה. פאַראַן אָבער מצוות וועלכע דער איד איז ניט מקיים אַלע מאָל גלייך, נאָר זיי ענדערן זיך ביי אים פון צייט צו צייט, און ניט אַלע צייטן זיינען גלייך. אויף די מצוות דאַרף ער אַ סך האָרעווען אויף צו מקיים זיין זיי ווי עס דאַרף צו זיין.

The person might therefore think: “Why should I put effort into matters that will not become ingrained in my character easily? It would be better to invest energy and effort in those matters that last. This way, I will be able to achieve more.”

What’s more, the fact that the observance of certain mitzvos becomes ingrained within his character and their performance is not subject to change, indicates (apparently, and perhaps in truth) that they share a deeper connection to the core of his soul, his fundamental Jewish spark that is above change. As such, one might logically conclude that it would be preferable for him to concentrate his energies on those matters, for they are more closely related to his soul’s essence.

קען מען דאָך טראַכטן: צוליב וואָס זאָל איך האָרעווען אויף די ענינים וואָס האַלטן זיך ניט ביי מיר? ס׳איז דאָך בעסער צו אַריינלייגן מיין יגיעה און השתדלות אין די ענינים וואָס האָבן ביי מיר יאָ אַ קיום, און דורך דעם קען איך דאָך מער אויפטאָן. נאָך מער: דערפון וואָס די געוויסע מצוות האָבן ביי אים מער קיום און ווערן ביי אים ניט געענדערט איז דאָך (לכאורה אָדער באמת) אַ ראי׳ אַז זיי זיינען טיפער פאַרבונדן מיט נקודת נפשו, מיט זיין נקודת היהדות וואָס זי איז העכער פאַר שינויים – במילא איז דאָך דער שכל מחייב, אַז עס לוינט זיך בעסער צו אויסנוצן די כוחות אויף די ענינים וואָס זיינען פאַרבונדן מיט נקודת נשמתו.

In this context, Avraham’s service of ba bayamim teaches each of us that the primary focus of our Divine service should be on matters that are subject to change, for it is only through such service that G‑d’s desire for a dwelling in the lower realms is achieved.

As stated in the writings of the Arizal, and explained in Chassidus,49 every soul has its particular mitzvah and a specific mission with distinct goals that it is destined to accomplish, and through this it carries out the purpose for which it descended into this world. The very fact that a person finds difficulty with regard to carrying out certain matters indicates that his mission primarily involves these matters. Since they are integral to the fundamental purpose with which this person was charged, his yetzer hara (evil inclination) presents him with the greatest challenges to prevent their fulfillment.50

האָבן מיר אָבער די הוראה, אַז דער עיקר העבודה איז "בא בימים", דוקא מיט דער עבודה אין די זאַכן וואָס שטייען אין שינויים, פירט מען אויס די כוונה פון דירה בתחתונים. ווי עס שטייט אין כתבי האריז״ל און ס׳איז מבואר אין חסידותלב, אַז יעדער נשמה האָט איר באַזונדערע מצוה, אַן אויפגאַבע אויפצוטאָן אין ספּעציעלע ענינים, וואָס דורך זיי פירט זי אויס דעם תכלית פון איר אַראָפּקומען אין עולם הזה. און פון דעם גופא וואָס געוויסע ענינים קומען דעם אידן אָן שווער איז אַ באַווייז אַז אין זיי באַשטייט דוקא זיין עיקר אויפגאַבע; ווייל זיי זיינען עיקר תפקידו, שטעלט זיך דער יצר הרע שטאַרקער קעגן זיי, ניט צו דערלאָזן זייער דורכפירונגלג.

This, then, is what is demanded of every Jew: that he or she not despair that certain dimensions of the Torah and its mitzvos are not thoroughly ingrained within their nature, or if from time to time their observance weakens. Indeed, even if, Heaven forbid, a person begins to doubt the fundamentals of his faith, this should not cause him to lose hope. On the contrary, he should labor to strengthen himself precisely in all those areas where he finds himself wavering. When one does this, his efforts will surely receive assistance from Above.

און דאָס מאָנט מען ביי יעדן אידן: ער זאָל ניט מיואש ווערן דערפון וואָס געוויסע ענינים פון תורה און מצוה זיינען ביי אים ניט גענוג דויערהאַפט און ער פילט אין זיי אַן אָפּשוואַכונג פון צייט צו צייט; און אפילו אויב עס פאַלן אים אריין ח״ו ספיקות אין ענינים פון אמונה, דאַרף ער אויך דערפון ניט ווערן ביאוש, נאָר אדרבה, ער זאָל האָרעווען אויף צו פאַרשטאַרקן אָט־די אַלע ענינים וואָס ענדערן זיך ביי אים – און אַז ער וועט אַזוי טאָן, וועט מען אים געוויס העלפן מלמעלה.

Sarah’s Perfection


On this basis, we can comprehend the wording of our Sages’ statement, “Just as they are perfect, so too their years are perfect,” and also understand the advantage that temimim, “the perfect,” have over tzaddikim “the righteous.”51

Even a person whose Divine service is focused on one thrust alone can be described as “righteous,” as mentioned previously with regard to the righteous men who lived during the two millennia of Tohu. “Perfection,” by contrast, implies completeness, that the person’s Divine service is multifaceted, combining both directions of Divine service, following in the footsteps of Avraham who initiated the two millennia of Torah.


איצט וועט קלאָר ווערן דער לשון פון מאמר רז״ל "כשם שהן תמימים כך שנותם תמימים", און אויך די מעלה פון תואר "תמימים" אויף דעם תואר "צדיקים"לד; צדיקים קען מען אויך אָנרופן די וואָס טוען זייער עבודה אין קיום התורה און מצוות בלויז אין איין קו, ווי ס׳איז געווען אין די "שני אלפים תוהו". אָבער דער אויפטו פון תואר תמימים איז, אז זייער טאָן איז אַ גאַנצקייט, אין ביידע קוים צוזאַמען, דער סדר וואָס עס האָט זיך אָנגעהויבן מיט די "שני אלפים תורה".

On this basis, we can understand the statement “just as they – the righteous – are perfect..., their years are also perfect.” Just as their own Divine service is “perfect,” unifying two opposite tendencies, so too, “their years are perfect,” the years (i.e., the changes52 they undergo) are perfect. They are able to bring about spiritual perfection even in the lowest matters that are subject to change, making them also perfect.

און דערפאַר איז אויך פאַרשטאַנדיק וואָס "הן תמימים" איז אַ סיבה אויף ״שנותם תמימים״: כשם ווי זיי זיינען "תמימים", אַז זייער עבודה איז אַ תמימה, און זיי מאַכן גאַנץ און פאַראייניקן די צוויי קוים וואָס זיינען קעגנגעזעצט איינער צום צווייטן, אַזוי איז אויך "שנותם תמימים", אַז אויך "שנותם" (שנה מלשון שינוי), די סאַמע נידעריקסטע ענינים המשתנים מאַכן זיי פאַר תמימים.

For this reason, our Sages described Sarah at the time of her death as “perfect.” It was Avraham and Sarah who began the preparations for the Giving of the Torah, beginning a new era, “the two millennia of Torah.” They blazed the path for the “Torah that is perfect,”53 which involves the unity and synthesis of these two opposite thrusts.

און דעריבער זיינען די חז״ל מתאר שרה׳ן (ביי איר פּטירה) מיט דער מעלה פון תמימים, ווייל פון אברהם ושרה האָט זיך אָנגעהויבן די הכנה צו מתן תורה, "שני אלפים תורה", דער סדר העבודה פון תורה תמימה, די גאַנצקייט און פאַראייניקונג פון פאַרשידענע קוים.

This concept also relates to the explanation given previously, that the Midrash described Sarah’s years as “perfect” despite the fact that she died before her time. Although “her soul expired” at the time of the Akeidah, nevertheless, “her years were perfect.”

A parallel concept applies regarding the inner meaning that can be derived from the statements of the Midrash regarding Sarah: The Midrash is pointing to the fusion of these two opposite thrusts. The expiration of a person’s soul reflects a desire to rise higher, above the limits of this world. This runs contrary to the thrust of ba bayamim, involvement in the world, and relates more to the thrust of zakein, seeking one’s own personal development. Therefore the Midrash underscores the fact that, despite the strength of this drive for spiritual growth, “her years were perfect,” i.e., Sarah also possessed the virtue of ba bayamim; she filled her days and contributed to the refinement of the world.

דאָס איז אויך מתאים מיט דעם פּירוש הפּשוט וואָס מ׳האָט פריער דערמאָנט, אַז דער טעם וואָס דער מדרש דערציילט, אַז ביי שרה׳ן איז געווען שנים תמימות, צוליב דער נייעס, וואָס הגם אַז "פּרחה נשמתה" צוליב בשורת העקידה, איז פונדעסטוועגן געווען שנותי׳ תמימות – איז עס אַזוי אויך אין פּנימיות הענין, ווי גערעדט פריער: "פּרחה נשמתה", איז אַ תנועה פון כליון, אַרויס פון וועלט און ציען זיך צו העכער, איז עס דאָך ניט אין סוג פון "בא בימים", פון טאָן אין וועלט, נאָר אין סוג פון "זקן שקנה חכמה"; שטרייכט ער אונטער דעריבער אין מדרש, אַז פונדעסטוועגן, צוזאַמען דערמיט איז ביי איר אויך געווען שנותי׳ תמימות, די עבודה פון "בא בימים".

Torah’s Inner Dimension


The above concepts share a special connection to the present year, as reflected by the fact that this year this Torah portion is read on the Shabbos when the month of Kislev is blessed. Kislev is the third month, during which pnimiyus haTorah, the inner dimension of the Torah, was revealed.54 pnimiyus haTorah represents the ultimate fusion of opposite thrusts, as the Zohar states,55 “There (in pnimiyus haTorah), there are no questions which stem from the side of evil, nor any differences of opinion which stem from the spirit of impurity.” On the contrary, this approach is characterized by a spirit of peace and harmony.


מ׳קען אויך זאָגן בהנ״ל אַ ספּעציעלע שייכות לויט דער קביעות פון האַי־יאָר, וואָס דער שבת איז אויך שבת מברכים חודש כסלו, דער חודש השלישילה אין וועלכן ס׳איז נתגלה געוואָרן פּנימיות התורה, און ענין פון פּנימיות התורה איז דאָך די שלימות ההתכללות פון ביידע קוים, ווי עם שטייט אין זוהרלו אויף פּנימיות התורה: "דלית תמן לא קשיא מסטרא דרע ולא מחלוקות מרוח הטומאה", דאָרט זיינען ניטאָ קיין קשיות און קיין מחלוקות, נאָר שלום והתכללות.

Likkutei Sichos, Volume 3, P. 772FF. (Adapted from a sichah delivered on Shabbos Parshas Chayei Sarah, 5722 [1961])

(משיחת ש״פ חיי שרה, מבה״ח כסלו, תשכ״ב)